Osoby fizyczne, które w okresie od 1 maja 2004 r. do 31 grudnia 2007 r. poniosły lub dopiero poniosą wydatki na zakup materiałów budowlanych związanych z inwestycją mieszkaniową, na które po 30 kwietnia 2004 r. wzrosła stawka podatku VAT z 7 proc. na 22 proc., mogą odzyskać część wydatków poniesionych na ten cel. Aby otrzymać rekompensatę, trzeba spełnić warunki określone w ustawie o zwrocie osobom fizycznym niektórych wydatków związanych z budownictwem mieszkaniowym (Dz.U. nr 177, poz. 1468 z późn. zm.). Co do zasady uprawionymi do ubiegania się o zwrot części VAT są osoby fizyczne, które: • poniosły wydatki na zakup materiałów budowlanych w związku z inwestycją polegającą na: – budowie budynku mieszkalnego, – nadbudowie lub rozbudowie budynku na cele mieszkalne lub przebudowie (przystosowaniu) budynku niemieszkalnego, jego części lub pomieszczenia niemieszkalnego na cele mieszkalne, w wyniku których powstał lokal mieszkalny spełniający wymagania określone w odrębnych przepisach, – remoncie budynku mieszkalnego lub lokalu mieszkalnego. • poniesione wydatki mają udokumentowane fakturami VAT wystawionymi w okresie między 1 maja 2004 r. a 31 grudnia 2007 r., • poniosły wydatki na zakup materiałów budowlanych, na które z dniem 1 maja 2004 r., czyli z dniem przystąpienia Polski do Unii Europejskiej, wzrosła stawka VAT z 7 proc. na 22 proc., • nie dokonały zakupu materiałów budowlanych w związku z inwestycjami mieszkaniowymi wymienionymi wcześniej, jako podatnicy podatku od towarów i usług, w celu wykonywania czynności podlegających opodatkowaniu tym podatkiem, • posiadają prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w rozumieniu ustawy – Prawo budowlane albo tytuł prawny do budynku mieszkalnego lub lokalu mieszkalnego w przypadku remontu budynku lub lokalu mieszkalnego, • posiadają pozwolenie na budowę, w przypadku inwestycji wymagającej takiego pozwolenia.
Kiedy złożyć wniosek
Zwrot części VAT dokonywany jest na wniosek osoby fizycznej złożony w urzędzie skarbowym. Osoby pozostające w związku małżeńskim mogą złożyć wniosek wspólnie lub odrębnie. Jeżeli małżonkowie składają odrębne wnioski do różnych urzędów skarbowych, są jednocześnie obowiązani zawiadomić o złożeniu wniosku urząd skarbowy właściwy dla złożenia wniosku przez małżonka. Od 6 marca br. wniosek o zwrot części VAT może być złożony raz w roku, z tym że ostatni wniosek może być złożony nie późnej niż do 30 czerwca 2008 r. Wcześniej obowiązująca ustawa o zwrocie osobom fizycznym niektórych wydatków związanych z budownictwem mieszkaniowym przewidywała dwie możliwości złożenia wniosku: • po zakończeniu inwestycji, lecz nie później niż przed upływem 6 miesięcy od dnia jej zakończenia albo • raz w roku, z tym że ostatni wniosek może być złożony nie później niż do dnia 30 czerwca 2008 r. Prawo do zwrotu części VAT zapłaconego w cenie materiałów budowlanych odzyskały osoby, które zakończyły inwestycje, a przegapiły półroczny termin do złożenia wniosku. Niestety, zwrotu nie dostaną ci, którym z powodu przekroczenia terminu urząd skarbowy odmówił już raz rekompensaty.
TERMIN ZŁOŻENIA WNIOSKU
Wniosek o zwrot części VAT może być złożony raz w roku, z tym że ostatni wniosek może być złożony nie późnej niż do 30 czerwca 2008 r.
PAMIĘTAJ O FAKTURACH
Zwrot części VAT przysługuje tylko od wydatków na zakup materiałów budowlanych poniesionych i udokumentowanych fakturami wystawionymi dla osoby fizycznej od 1 maja 2004 r. do 31 grudnia 2007 r.
Wydatki uprawniające do odliczenia
Dokumentem stanowiącym podstawę do obliczenia kwoty zwrotu jest faktura na materiały budowlane wystawiona na osobę fizyczną między 1 maja 2004 r. a 31 grudnia 2007 r. Zwrot części VAT dotyczy tylko wydatków poniesionych na zakup materiałów budowlanych, na które z dniem wejścia Polski do Unii Europejskiej, czyli od 1 maja 2004 r., stawka VAT wzrosła z 7 proc. do 22 proc. Refundacja części VAT nie przysługuje w stosunku do materiałów budowlanych, które przed 1 maja 2004 r. były opodatkowane stawką 22 proc. Kwalifikację poszczególnych materiałów budowlanych, których zakup uprawnia nabywcę do częściowego zwrotu zapłaconego podatku VAT, należy przeprowadzić w oparciu o załącznik do obwieszczenia ministra transportu i budownictwa z dnia 30 grudnia 2005 r. zawierający wykaz materiałów budowlanych uwzględniający materiały budowlane, które do 30 kwietnia 2004 r. były opodatkowane stawką podatku od towarów i usług w wysokości 7 proc., a od 1 maja 2004 r. są opodatkowane stawką VAT w wysokości 22 proc. Można się z nim zapoznać na naszej stronie internetowej www.gazetaprawna.pl/zwrot_vat. Prawidłowe zakwalifikowanie na podstawie wspomnianego obwieszczenia materiałów budowlanych upoważniających nabywcę do rekompensaty części VAT jest niemałym wyzwaniem. Określenie na fakturze przedmiotu sprzedaży wraz z podaniem symbolu PKWiU z pewnością ułatwiłoby to zadanie, ale sprzedawcy nie mają obowiązku umieszczania symboli PKWiU, jeśli towar opodatkowany jest 22 proc. stawką VAT. Można zakwalifikować dany towar uznaniowo, ale istnieje ryzyko, że urząd skarbowy stwierdzi, iż jest ona nieprawidłowa. Jeśli istnieje wątpliwość co do poprawnej kwalifikacji określonych materiałów budowlanych, warto zwrócić się do wystawcy faktury z prośbą o jej korektę w zakresie opisu sprzedawanych materiałów budowlanych. Bardzo dużo błędów we wnioskach o rekompensatę części VAT wiąże się właśnie z nieprawidłową kwalifikacją materiałów budowlanych. Na przykład podatnicy często uwzględniają we wnioskach materiały, na które stawka VAT jest 7 proc., np. wapno. A zwrot części VAT zawartego w cenie materiałów budowlanych przysługuje tylko od materiałów, na które od 1 maja 2004 r. stawka VAT wzrosła z 7 proc. na 22 proc. Warto zaznaczyć, że brak symbolu PKWiU na fakturze nie stanowi podstawy do odrzucenia przez urząd skarbowy takiej faktury. Co więcej, zgodnie z wyjaśnieniami ministra finansów ustawa o zwrocie osobom fizycznym części wydatków związanych z budownictwem mieszkaniowym nie nakłada na osoby ubiegające się o rekompensatę części VAT uzupełniania faktur o symbole PKWiU dla materiałów budowlanych.
WYKAZ ROBÓT ZALICZANYCH DO REMONTU BUDYNKU LUB LOKALU MIESZKALNEGO
I. Wykaz robót zaliczanych do remontu budynku mieszkalnego 1. Remont lub modernizacja przyłączy, elementów przyłączy budynku lub wykonanie nowych przyłączy, obejmujące: 1) przyłącza wodociągowe, hydrofornie; 2) przyłącza kanalizacyjne, bezodpływowe zbiorniki ścieków, urządzenia do oczyszczania ścieków; 3) przyłącza sieci cieplnej, węzły cieplne, kotłownie; 4) przyłącza do linii elektrycznej. 2. Wykonanie nowego przyłącza do sieci gazowej. 3. Remont i modernizacja fundamentów, łącznie z izolacjami, obejmujące: 1) wzmocnienie fundamentów lub ich zabezpieczenie; 2) izolacje przeciwwodne, przeciwwilgociowe, cieplne; 3) osuszanie fundamentów. 4. Remont lub modernizacja elementów konstrukcyjnych budynku lub ich części, dotyczące: 1) konstrukcji stropów; 2) konstrukcji ścian nośnych i zewnętrznych; 3) konstrukcji i pokrycia dachu; 4) docieplenia stropów i stropodachów; 5) kanałów spalinowych i wentylacyjnych; 6) pozostałych elementów konstrukcyjnych budynku, jak np. słupów, podciągów, schodów, zadaszeń, balkonów, loggii, izolacji przeciwwodnych, dźwiękochłonnych. 5. Remont lub modernizacja elewacji budynku, obejmujące: 1) tynki i okładziny zewnętrzne; 2) malowanie elewacji; 3) docieplenie ścian budynku; 4) obróbki blacharskie i elementy odwodnienia budynku. 6. Wbudowanie nowych, wymiana lub remont okien oraz drzwi zewnętrznych. 7. Przebudowa układu funkcjonalnego budynku, obejmująca: 1) sanitariaty i kuchnie; 2) wjazdy, podjazdy, zabezpieczenia i wykonanie innych elementów związanych z udostępnieniem i przystosowaniem budynku dla osób niepełnosprawnych. 8. Remont, modernizacja, wymiana lub wykonanie nowych instalacji budynku, obejmujące rozprowadzanie po budynku instalacji oraz montaż trwale umiejscowionych: wyposażenia, armatury i urządzeń dotyczących: 1) instalacji sanitarnych; 2) instalacji elektrycznych, odgromowych i uziemienia; 3) instalacji klimatyzacyjnych i wentylacyjnych; 4) instalacji przyzywowych (domofony) i alarmowych; 5) przewodów wentylacyjnych, spalinowych i dymowych; 6) instalacji i urządzeń grzewczych. 9. Wykonanie nowych instalacji gazowych. 10. Wykonanie nowych instalacji wykorzystujących alternatywne źródła energii. II Wykaz robót zaliczanych do remontu lokalu mieszkalnego 1. Remont, modernizacja lub wykonanie nowych elementów w lokalu mieszkalnym: 1) ścianek działowych, sufitów, tynków i okładzin wewnętrznych; 2) podłóg i posadzek; 3) okien, świetlików i drzwi; 4) powłok malarskich i tapet; 5) elementów kowalsko-ślusarskich; 6) izolacji przeciwwodnych, przeciwwilgociowych, dźwiękochłonnych i cieplnych. 2. Remont, modernizacja, wymiana lub wykonanie nowych instalacji w lokalu mieszkalnym, obejmujące rozprowadzenie po lokalu instalacji oraz montaż trwale umiejscowionych: wyposażenia, armatury i urządzeń dotyczących: 1) instalacji sanitarnych; 2) instalacji elektrycznych; 3) instalacji klimatyzacyjnych i wentylacyjnych; 4) instalacji przyzywowych (domofony) i alarmowych; 5) instalacji i urządzeń grzewczych; 6) przewodów wentylacyjnych, spalinowych i dymowych; 7) instalacji wykorzystujących alternatywne źródła energii. 3. Wykonanie nowych instalacji gazowych.
Inne dokumenty
Prawo do zwrotu przysługuje pod warunkiem, że osoba fizyczna posiada: • pozwolenie na budowę w przypadku inwestycji, dla której zgodnie z ustawą – Prawo budowlane wymagane jest takie pozwolenie, • prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w rozumieniu ustawy – Prawo budowlane, czyli tytuł prawny wynikający z prawa własności, użytkowania wieczystego, zarządu, ograniczonego prawa rzeczowego albo stosunku zobowiązaniowego, przewidującego uprawnienia do wykonywania robót budowlanych, • tytuł prawny do budynku mieszkalnego lub lokalu mieszkalnego w przypadku remontu budynku lub lokalu mieszkalnego. Według Ministerstwa Finansów (pismo z 14 października 2002 r., nr PB5/MC-033-329-2237/02), za tytuł prawny do lokalu (budynku) mieszkalnego uważa się między innymi: • własność, • umowę użyczenia, • umowę najmu lub dzierżawy, • inny stosunek zobowiązaniowy, z którego wynika prawo podatnika do korzystania z lokalu mieszkalnego, np. umowę, na podstawie której podatnik nabywa prawo do zajęcia lokalu mieszkalnego przed podpisaniem ostatecznej umowy i zobowiązuje go do ponoszenia kosztów eksploatacji związanych z użytkowaniem nowo wybudowanego lokalu.
Zakres prac
Ustawa podaje definicję budynku mieszkalnego i remontu. I tak przez budynek mieszkalny należy rozumieć budynek lub jego część, służące zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych, oraz związane z nimi urządzenia techniczne zapewniające możliwość użytkowania tego budynku lub jego części zgodnie z ich przeznaczeniem, jak przyłącza i urządzenia instalacyjne, w tym służące oczyszczaniu lub gromadzeniu ścieków. Z kolei za remont uważa się wykonanie robót określonych w załączniku do ustawy. Warto więc sprawdzić, czy zakres wykonanych robót jest objęty wykazem.
Kto nie otrzyma zwrotu
Zwrot nie przysługuje, jeśli osoba fizyczna lub jej małżonek dokonywali czynności polegających na: • budowie budynku mieszkalnego, • nadbudowie lub rozbudowie budynku na cele mieszkalne lub przebudowie (przystosowaniu) budynku niemieszkalnego, jego części lub pomieszczenia niemieszkalnego na cele mieszkalne, w wyniku których powstał lokal mieszkalny spełniający wymagania określone w odrębnych przepisach, • remoncie budynku mieszkalnego lub lokalu mieszkalnego. – jako podatnicy podatku od towarów i usług, w celu wykonywania czynności podlegających opodatkowaniu tym podatkiem. Oznacza to, że na zwrot nie mają co liczyć osoby, które kupowały materiały jako podatnicy VAT. Miały one prawo do odliczenia podatku naliczonego i zapewne z możliwości tej już skorzystały wypełniając deklarację VAT-7 (VAT-K). Na zwrot nie mogą też liczyć wspólnoty mieszkaniowe. Faktura dokumentująca wydatki na materiały budowlane musi być wystawiona na osobę fizyczną, a takimi wspólnoty mieszkaniowe nie są.
Wysokość limitu i zwrotu VAT
Zwrot VAT jest limitowany. Wysokość przysługującego zwrotu oraz wysokość przysługującego limitu, w okresie obowiązywania ustawy, uzależniona jest m.in. od tego, czy inwestycja, w związku z którą były ponoszone wydatki na zakup materiałów budowlanych, wymagała pozwolenia na budowę oraz czy wcześniej – z tytułu poniesienia wydatków na zakup tych samych materiałów budowlanych – osoba korzystała w latach 2004-2005 z ulg mieszkaniowych. Jeżeli podatnik nie korzystał z ulg, kwota zwrotu będzie równa 68,18 proc. kwoty VAT wynikającej z faktur za materiały budowlane. Nie zawsze jednak otrzymamy tyle, fiskus nie odda więcej niż 12,295 proc. kwoty stanowiącej iloczyn: • 70 mkw. powierzchni użytkowej i ceny 1 mkw. powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego, przyjmowanej na potrzeby obliczenia premii gwarancyjnej od wkładów oszczędnościowych na książeczkach mieszkaniowych, ostatnio ogłoszonej przed kwartałem złożenia wniosku o dokonanie zwrotu, jeżeli wykonane roboty budowlane wymagają pozwolenia na budowę, • 30 mkw. powierzchni użytkowej i ceny 1 mkw. powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego, przyjmowanej na potrzeby obliczenia premii gwarancyjnej od wkładów oszczędnościowych na książeczkach mieszkaniowych, ostatnio ogłoszonej przed kwartałem złożenia wniosku o dokonanie zwrotu, jeżeli wykonane roboty budowlane nie wymagają pozwolenia na budowę. W przypadku kiedy podatnik korzystał z ulg, kwota zwrotu będzie równa 55,23 proc. kwoty VAT wynikającej z faktur, nie więcej jednak niż 9,959 proc. kwoty stanowiącej iloczyn: • 70 mkw. powierzchni użytkowej i ceny 1 mkw. powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego, przyjmowanej na potrzeby obliczenia premii gwarancyjnej od wkładów oszczędnościowych na książeczkach mieszkaniowych, ogłoszonej ostatnio przed kwartałem złożenia wniosku o dokonanie zwrotu, jeżeli wykonane roboty budowlane wymagają pozwolenia na budowę, • 30 mkw. powierzchni użytkowej i ceny 1 mkw. powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego, przyjmowanej na potrzeby obliczenia premii gwarancyjnej od wkładów oszczędnościowych na książeczkach mieszkaniowych, ogłoszonej ostatnio przed kwartałem złożenia wniosku o dokonanie zwrotu, jeżeli wykonane roboty budowlane nie wymagają pozwolenia na budowę. Kwota zwrotu podlega zaokrągleniu do pełnych złotych. Zgodnie z wcześniejszymi regulacjami ustawy podstawą do wyliczenia limitu była cena 1 mkw. powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego, przyjmowanej na potrzeby obliczenia premii gwarancyjnej od wkładów oszczędnościowych na książeczkach mieszkaniowych, ogłoszonej za kwartał poprzedzający kwartał złożenia wniosku. Od 6 marca do wyliczenia limitu należy wziąć cenę 1 mkw. powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego ogłoszoną ostatnio przed kwartałem złożenia wniosku o dokonanie zwrotu. W praktyce oznacza to, że składając wniosek: • od 1 stycznia do 5 marca 2007 r. kwotę limitu wyliczaliśmy na podstawie wskaźnika za IV kwartał 2006 r., czyli 2619 zł, • od 6 do 31 marca 2007 r. kwotę limitu wyliczamy na podstawie wskaźnika za III kwartał 2006 r., czyli 2557 zł, • w II kwartale 2007 r. kwotę limitu wyliczamy na podstawie wskaźnika za IV kwartał 2006 r., czyli 2619 zł. Cena 1 mkw. powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego w danym kwartale jest ogłaszana przez prezesa GUS do końca drugiego miesiąca po każdym kwartale. Dane o cenach 1 mkw. powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego w danym kwartale publikuje GUS, m.in. na stronie internetowej http://www.stat. gov.pl/dane_spol-gosp/prod_bud_inw/, są one zazwyczaj dostępne również w urzędach skarbowych, na stronach internetowych urzędów i izb skarbowych oraz na stronie internetowej Ministerstwa Finansów www.mf.gov.pl. Zwrot jest limitowany w okresie obowiązywania ustawy, niezależnie od tego, ile razy będzie składany wniosek. Dlatego należy pamiętać, aby składając kolejny wniosek, przy wyliczaniu kwoty przysługującego limitu, uwzględnić zwrot VAT uprzednio otrzymany. Kwota przysługującego limitu na dzień złożenia kolejnego wniosku stanowi różnicę pomiędzy kwotą limitu przysługującego w okresie obowiązywania ustawy a kwotą limitu wcześniej wykorzystanego. Z tym, że limit ulega zmianie wraz ze zmianą ceny 1 mkw. powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego, przyjmowanej na potrzeby obliczenia premii gwarancyjnej od wkładów oszczędnościowych na książeczkach mieszkaniowych.
Limit dla małżonków
W przypadku osób pozostających w związku małżeńskim w dniu poniesienia wydatków przysługuje jeden limit. Jeżeli małżonkowie korzystali ze zwrotu przed zawarciem małżeństwa, kwota ta obniża zwrot, który przysługuje małżonkom. Jeżeli natomiast w czasie trwania związku małżeńskiego lub do momentu orzeczenia przez sąd separacji małżonek otrzymał kwotę zwrotu, a następnie związek małżeński ustał lub sąd orzekł separację, to przysługującą mu kwotę zwrotu musi pomniejszyć o 50 proc. kwoty otrzymanej w trakcie trwania małżeństwa, jeżeli składany był wspólny wniosek małżonków lub o kwotę otrzymanego zwrotu, jeżeli składany był odrębny wniosek.
Kiedy dwa limity
W przypadku kiedy osoba fizyczna prowadzi prace zarówno wymagające pozwolenia na budowę, jak i prace niewymagające takiego pozwolenia, to przysługują jej dwa limity. Maksymalna kwota zwrotu wypłacona osobie fizycznej, a w przypadku, gdy osoba ta pozostaje w związku małżeńskim, obojgu małżonkom – nie może przekroczyć w okresie obowiązywania ustawy łącznej kwoty limitów wyznaczonych w przypadku, kiedy podatnik nie korzysta z ulg i prowadzi zarówno prace wymagające pozwolenia na budowę, jak i prace niewymagające takiego pozwolenia.
 PRZYKŁAD: DOTYCZY OSOBY FIZYCZNEJ, KTÓRA NIE KORZYSTAŁA Z ULG MIESZKANIOWYCH Jan Kowalski w 2006 roku na zakup materiałów budowlanych wydał 122 000 zł. Materiały te wykorzystał na rozbudowę domu wymagającą pozwolenia na budowę. Jednocześnie z uwagi na fakt, iż nie wszystkie zakupione materiały objęte były stawką podatku VAT – która z dniem 1 maja 2004 r. wzrosła z 7 proc. na 22 proc. – kwota podatku VAT uprawniającego do ubiegania się o zwrot wynosi 17 000 zł. Mechanizm wyliczenia kwoty zwrotu jest następujący: 1. Wyliczenie kwoty limitu w okresie obowiązywania ustawy 12,295 proc. z kwoty [70 mkw. x cena 1 mkw.] Przyjmując, że cena 1 mkw. wynosi 2557 zł, limit wynosi 12,295 proc. x 70 x 2557 zł, czyli 22 006,82 zł 2.Wyliczenie kwoty zwrotu W tym przypadku kwota zwrot jest równa 68,18 proc. VAT wynikającego z faktur, a więc 17 000 zł x 68,18 proc. = 11 590, 60 zł, po zaokrągleniu do pełnych złotych 11 591 zł Ponieważ wyliczona w ten sposób kwota zwrotu nie przekracza przysługującego limitu, podlega w całości zwrotowi.
 PRZYKŁAD: DOTYCZY OSOBY FIZYCZNEJ, KTÓRA KORZYSTAŁA Z ULG MIESZKANIOWYCH Pan Nowak w 2005 roku w związku z remontem swojego mieszkania zakupił materiały budowlane na kwotę 12 200 zł (w tym kwota VAT wynosi 2200 zł). Po sprawdzeniu okazało się, że wszystkie zakupione materiały były przed 1 maja 2004 r. opodatkowane 7-proc. stawką VAT, a obecnie stawką 22 proc. Remont nie wymagał pozwolenia na budowę, a kwotę 12 200 zł podatnik w całości uwzględnił w zeznaniu PIT-37 składanym za 2005 rok. Mechanizm wyliczenia kwoty zwrotu: 1. Wyliczenie kwoty przysługującego limitu w okresie obowiązywania ustawy: 9,959 proc. [30 mkw. powierzchni x cena 1 mkw.] Przyjmując, że cena 1 mkw. wynosi 2557 zł, limit wynosi 9,959 proc. x 30 x 2557 zł, czyli 7639,5 zł 2. Wyliczenie kwoty zwrotu: Kwota zwrotu jest równa 55,23 proc. VAT wynikającego z faktur, a więc 2200 zł x 55,23 proc. = 1215,06 zł, po zaokrągleniu do pełnych złotych 1215 zł. Ponieważ wyliczona w ten sposób kwota zwrotu nie przekracza przysługującego limitu, podlega w całości zwrotowi.

 PRZYKŁAD Eugeniusz Kowalski w 2005 roku wykonywał prace budowlane wymagające pozwolenia na budowę i nie korzystał z ulg mieszkaniowych. Złożył wniosek o zwrot części VAT 17 marca 2006 r. Cena 1 m2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego, przyjmowanej na potrzeby obliczenia premii gwarancyjnej od wkładów oszczędnościowych na książeczkach mieszkaniowych z IV kw. 2005 r., kształtowała się na poziomie 2388 zł. Stąd przysługujący mu limit wynosił 20 552, 32 zł (12,295 proc. x 70 mkw. x 2388 zł). Podatnik uzyskał zwrot w wysokości 5000 zł. Kolejny wniosek pan Eugeniusz ma zamiar złożyć 25 marca 2007 r. Tym razem też wykonywał prace budowlane wymagające pozwolenia na budowę i nie może skorzystać z ulg mieszkaniowych. Poniósł wydatki w wysokości 61 000 zł (w tym VAT 11 000 zł). Po sprawdzeniu okazało się, że wszystkie zakupione materiały były przed 1 maja 2004 r. opodatkowane 7-proc. stawką VAT, a obecnie stawką 22 proc. Musi więc wyliczyć limit zwrotu obowiązujący w okresie obowiązywania ustawy i pomniejszyć go o kwotę zwrotu już otrzymaną. 1. Limit zwrotu w okresie obowiązywania ustawy Cena 1 mkw. powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego, którą należy przyjąć do wyliczenia limitu zwrotu wynosi 2557 zł, czyli 12,295 proc. x 70 mkw. x 2557 zł = 22 006,82 zł 2. Limit zwrotu przysługujący panu Kowalskiemu na dzień składania wniosku 22 006,82 zł – 5000 zł = 17 006,82 zł 3. Kwota zwrotu 11 000 zł x 68,18 proc. = 7499,8 zł, czyli po zaokrągleniu 7500 zł Ponieważ wyliczona w ten sposób kwota zwrotu nie przekracza przysługującego limitu, podlega w całości zwrotowi.
Jak prawidłowo przygotować wniosek
Rekompensata części VAT zawartego w cenie zakupionych materiałów budowlanych dokonywana jest na wniosek osoby fizycznej złożony w urzędzie skarbowym. Wniosek powinien być złożony do naczelnika urzędu skarbowego właściwego ze względu na miejsce zamieszkania osoby składającej wniosek w dniu jego składania. W przypadku wspólnego wniosku małżonków mających różne miejsca zamieszkania wniosek należy złożyć do naczelnika urzędu skarbowego wskazanego we wniosku, jeżeli jest on właściwy ze względu na miejsce zamieszkania przynajmniej jednego z małżonków. Jeżeli małżonkowie składają odrębne wnioski do różnych urzędów skarbowych, są jednocześnie zobowiązani zawiadomić o tym urząd skarbowy właściwy dla współmałżonka. Jeśli podatnik skieruje wniosek do niewłaściwego urzędu skarbowego, ten ma obowiązek przekazać wniosek niezwłocznie właściwemu urzędowi, zawiadamiając o tym podatnika. Trzeba się liczyć z tym, że zanim urząd stwierdzi, że jest niewłaściwy w danej sprawie i przekaże wniosek do naszego urzędu, może minąć sporo czasu, a to niestety wydłuży oczekiwanie na przysługujący zwrot. Ustawa o zwrocie osobom fizycznym niektórych wydatków związanych z budownictwem mieszkaniowym dokładnie określa, jakie elementy powinien zawierać wniosek. Należą do nich: • imię i nazwisko, numer NIP albo numer PESEL, w przypadku gdy osoba fizyczna nie posiada numeru NIP, a w przypadku gdy osobie fizycznej składającej wniosek nie nadano żadnego z tych numerów – rodzaj i numer dokumentu tożsamości tej osoby, w tym również wystawionego w państwie innym niż Rzeczpospolita Polska, adres zamieszkania osoby fizycznej, a w przypadku małżonków – obojga małżonków, • wskazanie właściwego urzędu skarbowego, do którego kierowany jest wniosek, • rodzaj poniesionych wydatków, tj. wydatki poniesione na zakup materiałów budowlanych w związku z: – budową budynku mieszkalnego, – nadbudową lub rozbudową budynku na cele mieszkalne lub przebudową (przystosowaniem) budynku niemieszkalnego, jego części lub pomieszczenia niemieszkalnego na cele mieszkalne, w wyniku których powstał lokal mieszkalny spełniający wymagania określone w odrębnych przepisach, – remontem budynku mieszkalnego lub lokalu mieszkalnego. • rok rozpoczęcia inwestycji, • wykaz faktur oraz wartość poniesionych wydatków w związku z inwestycjami wymienionymi wyżej, • kwotę zwrotu, obliczoną zgodnie z przepisami, • oświadczenie o zakresie przeprowadzonego remontu, jeżeli roboty te nie wymagają pozwolenia na budowę, • wskazanie sposobu wypłaty kwoty zwrotu; jeżeli wypłata ma nastąpić za pośrednictwem banku – wskazanie numeru rachunku bankowego osoby fizycznej składającej wniosek, a w przypadku wspólnego wniosku małżonków – numeru rachunku bankowego obojga lub jednego z nich, na który ma być dokonany zwrot, • podpis osoby fizycznej ubiegającej się o zwrot wydatków, a w przypadku małżonków – podpisy obojga małżonków bez względu na sposób złożenia wniosku: wspólnie z małżonkiem albo odrębnie przez każdego z małżonków.
LIMIT

Podatnikowi, który prowadzi zarówno prace wymagające pozwolenia na budowę, jak i prace remontowe, przysługują dwa limity.
Dla osób, które zamierzają wystąpić o zwrot VAT, Ministerstwo Finansów przygotowało wzory druków, są to: VZM-1 – Wniosek o zwrot niektórych wydatków związanych z budownictwem mieszkaniowym, VZM-1/A – Wykaz faktur i wartości poniesionych wydatków nieodliczanych w ramach ulg mieszkaniowych, VZM-1/B – Wykaz faktur i wartości poniesionych wydatków odliczanych w ramach ulg mieszkaniowych. Nie są to wzory urzędowe, jednak skorzystanie z gotowego formularza zmniejsza ryzyko popełnienia błędu, a co za tym idzie ryzyko, że wniosek trzeba będzie uzupełnić. Kompletny oraz prawidłowo i staranie wypełniony wniosek wraz z załącznikami skróci czas oczekiwania na zwrot. Formularze są dostępne na stronie internetowej Ministerstwa Finansów www.mf.gov.pl, izb i urzędów skarbowych oraz w siedzibach urzędów. Gazeta Prawna zamieszcza aktywne formularze na stronie www.gazetaprawna.pl/zwrot_vat. Wspomniane wzory zostały przygotowane przez ministerstwo, kiedy zaczynała obowiązywać ustawa o zwrocie osobom fizycznym niektórych wydatków związanych z budownictwem mieszkaniowym. Obecna nowelizacja wprowadziła zmiany, które powodują, że wnioski te powinny zostać zaktualizowane. Można się więc spodziewać, że w najbliższym czasie ministerstwo dostosuje formularze do wymogów zmienionej ustawy. Nie znaczy to jednak, że nie można z nich korzystać. Urzędy skarbowe nie widzą przeszkód, by wykorzystywać obecne formularze. Wypełniając wniosek należy prawidłowo wpisywać dane i dokładnie uzupełniać wszystkie niezbędne pozycje. Często we wnioskach brakuje numerów NIP, pełnych danych adresowych, podpisów, a także oświadczenia o zakresie przeprowadzonego remontu. Wnioskodawcy powinni także uważnie wypełniać załączniki VZM-1/A i VZM-1/B zwracając szczególną uwagę na: • prawidłową klasyfikację faktur – w formularzu VZM-1/A należy uwzględnić faktury, które nie zostały odliczone w ramach ulg mieszkaniowych, a w formularzu VZM-1/B faktury, które posłużyły do rozliczenia ulg mieszkaniowych, • pozycje wykazane na fakturach – w wykazie należy uwzględnić tylko te pozycje z faktur, które stanowią podstawę do ubiegania się o rekompensatę części VAT, tj. materiałów, które przed 1 maja opodatkowane były stawką VAT w wysokości 7 proc., a po tym dniu stawką 22 proc. wymienionych m.in. w obwieszczeniu ministra transportu i budownictwa z 30 grudnia 2005 r.
PODPISY NA WNIOSKU
Wniosek o zwrot VAT w przypadku małżonków powinien zawierać podpisy obojga małżonków bez względu na sposób złożenia wniosku: wspólnie z małżonkiem albo odrębnie przez każdego z małżonków.
BRAKI WE WNIOSKU
Jeżeli składany wniosek nie spełnia wymogów określonych w ustawie to organ podatkowy ma prawo wezwać podatnika do jego uzupełnienia w terminie 7 dni. Jeśli podatnik nie uzupełni braków w wyznaczonym terminie organ może pozostawić wniosek bez rozpatrzenia.
MAŁŻONKOWIE
Za małżonków ustawa nie uznaje małżonków, w stosunku do których sąd orzekł separację.
Załączniki do wniosku
Aby wniosek był kompletny, trzeba do niego dołączyć poza wykazem faktur kopie: • pozwolenia na budowę jeżeli inwestycja wymagała pozwolenia na budowę, • dokumentu potwierdzającego tytuł prawny osoby fizycznej do budynku mieszkalnego lub lokalu mieszkalnego, którego remont nie wymagał pozwolenia na budowę; • faktur dokumentujących poniesione wydatki. W praktyce urzędy wymagają przedstawienia także oryginalnych faktur. Warto więc w przypadku, jeśli składamy wniosek osobiście zabrać ze sobą również oryginały dokumentów. Jeśli natomiast wysyłamy wniosek pocztą, może się okazać, że i tak nie unikniemy wizyty w urzędzie skarbowym. Jeśli oryginał faktury uległ zniszczeniu lub zaginął, podatnik ma możliwość uzyskania zwrotu części VAT z tej faktury pod warunkiem, że poprosi o jej duplikat. Sprzedawca na wniosek nabywcy ponownie wystawia fakturę zgodnie z danymi zawartymi w kopii tej faktury. Faktura wystawiona ponownie musi zawierać wyraz duplikat oraz datę jej wystawienia. Duplikat wystawia się w dwóch egzemplarzach, przy czym oryginał otrzymuje nabywca, a kopie zatrzymuje sprzedawca. Wniosek o zwrot części VAT za materiały budowlane i załączniki są wolne od opłaty skarbowej.
Zwrot VAT przez urząd skarbowy
O 6 marca uproszczeniu uległa procedura zwrotu. Co do zasady w sprawie zwrotu urząd skarbowy wydaje decyzję w terminie 6 miesięcy od dnia złożenia wniosku o rekompensatę. Natomiast kwota zwrotu podlega wypłaceniu w terminie 25 dni od dnia doręczenia decyzji. W przypadku kiedy złożony wniosek jest poprawnie przygotowany i nie budzi wątpliwości, urząd skarbowy dokonuje zwrotu bez wydania decyzji w terminie 6 miesięcy od dnia złożenia wniosku. Kwota zwrotu VAT może być wypłacona: • w kasie, • za pośrednictwem poczty, • za pośrednictwem banku. Kwota zwrotu wypłacana za pośrednictwem poczty jest pomniejszana o koszty jej przesłania.
Sankcje
Zgodnie z regulacjami ustawy o zwrocie osobom fizycznym niektórych wydatków związanych z budownictwem mieszkaniowym podatnikowi przysługują odsetki, gdy decyzja w sprawie rekompensaty nie zostanie wydana w terminie lub pieniądze nie będą wypłacone w terminie. W takiej sytuacji kwota zwrotu podlega oprocentowaniu w wysokości opłaty prolongacyjnej ustalanej w przypadku odroczenia terminu płatności podatków stanowiących dochód budżetu państwa, obowiązującej w dniu, w którym upłynął termin wypłaty kwoty zwrotu. Warto jednak wiedzieć, że oprocentowanie nie przysługuje, jeżeli winę za niewypłacenie kwoty zwrotu w terminie ponosi osoba fizyczna lub opóźnienie w wypłaceniu kwoty zwrotu powstało z przyczyn niezależnych od urzędu skarbowego. Ustawa przewiduje także kary dla podatników, którzy przez podanie danych niezgodnych ze stanem rzeczywistym lub zatajenie rzeczywistego stanu rzeczy wprowadzą w błąd organ podatkowy narażając na nienależny zwrot wydatków od materiałów budowlanych. W takim przypadku podatnik podlega karze grzywny do 720 stawek dziennych albo karze pozbawienia wolności, a nawet obu karom łącznie. Jeżeli kwota nienależnego zwrotu jest niska, podatnikowi grozi kara grzywny do 720 stawek dziennych. Jeżeli kwota zwrotu nie przekracza ustawowego progu (czyli pięciokrotności najniższego miesięcznego wynagrodzenia w czasie jego popełnienia), podatnik może zostać ukarany grzywną za wykroczenie skarbowe.
 PRZYKŁAD Państwo Mariola i Jacek Stasiak w styczniu 2007 r. zawarli związek małżeński. Pan Jacek jeszcze przed zawarciem małżeństwa wykonywał prace budowlane wymagające pozwolenia na budowę i nie korzystał z ulg mieszkaniowych. W 2006 roku złożył wniosek o zwrot części VAT i otrzymał rekompensatę w wysokości 4000 zł. Państwo Stasiakowie jako małżonkowie prowadzą prace budowlane wymagające pozwolenia na budowę. Chcą złożyć wniosek 1 kwietnia 2007 r., ponieważ znany jest już wskaźnik, na podstawie którego należy wyliczyć maksymalną kwotę zwrotu (2619 zł). Można obliczyć limit przysługujący państwu Stasiakom. 1. Limit zwrotu 12,295 proc. x 70 mkw. x 2619 zł= 22 540,42 zł 2. Kwota zwrotu, którą otrzymał pan Jacek przed zawarciem małżeństwa – 4000 zł 3. Limit przysługujący małżonkom na dzień składania wniosku, czyli na 1 kwietnia 2007 r. 22 540, 42 zł – 4 000 zł = 18 540 zł Jeśli państwo Stasiakowie zdecydowaliby się złożyć wniosek jeszcze w marcu, limit ulegnie zmianie, ponieważ do wyliczeń należy przyjąć wskaźnik za III kwartał 2006 r., czyli 2557 zł.
 PRZYKŁAD Podatnik zamierza złożyć wniosek 15 marca 2007 r. (wskaźnik za III kw. 2557 zł). Do tej pory nie korzystał z ulg mieszkaniowych, a prowadzi zarówno prace wymagające pozwolenia na budowę, jak i prace niewymagające pozwolenia na budowę. Przysługują mu więc dwa limity: • 22 006,82 zł limitu w przypadku robót związanych z inwestycjami wymagającymi pozwolenia na budowę • 9431,49 zł limitu w przypadku robót związanych z inwestycjami niewymagającymi pozwolenia na budowę
 PRZYKŁAD Pan Stryjewski w październiku 2005 r. zakończył remont w domu, na który nie potrzebował pozwolenia na budowę. Na materiały budowlane, na które wzrosła stawka VAT z 7 proc. na 22 proc., poniósł wydatki w kwocie 7320 zł (w tym VAT 1320 zł). Pan Stryjewski skorzystał z ulgi remontowej. Może zatem ubiegać się o VAT w wysokości 55,23 proc. zapłaconego VAT, czyli 1320 zł x 55,23 proc. = 729,036 zł (po zaokrągleniu 729 zł). Kwota zwrotu nie może jednak przekroczyć 9,959 proc. x (30 mkw. x cena 1 mkw.). Podatnik złoży wniosek 15 marca 2007 r., więc do wyliczenia limitu należy przyjąć cenę 1 mkw. w wysokości 2557 zł. Limit będzie wynosił 7639,5 zł (9,959 proc. x 30mkw. x 2557 zł). Kwota zwrotu nie przekracza limitu, więc podatnikowi przysługuje cała kwota.
 PRZYKŁAD Pan Koźmiński w listopadzie 2006 r. przeprowadził remont domu. Remont nie wymagał pozwolenia na budowę. W jego trakcie poniósł wydatki na poziomie 12 200 zł (w tym VAT 2200 zł). Na wszystkie zakupione materiały od 1 maja 2004 r. wzrosła stawka VAT z 7 proc. na 22 proc. Pan Koźmiński może ubiegać się o 68,18 proc. VAT zapłaconego w cenie materiałów budowlanych, czyli 2200 zł x 68,18 proc. = 1499,96 zł, a po zaokrągleniu 1500 zł. Należy jednak pamiętać, że zwrot VAT jest limitowany. W przypadku gdy podatnik nie korzysta z ulg mieszkaniowych i wykonuje prace niewymagające pozwolenia na budowę, limit stanowi 12,295 proc. x 30 mkw. x cena 1 mkw. Pan Koźmiński wniosek złoży 12 marca 2007 r., więc do wyliczenia limitu musi przyjąć cenę 1 mkw. w wysokości 2557 zł. Oznacza to, że limit jest na poziomie 9431,49 zł. Panu Koźmińskiemu przysługuje pełny zwrot, ponieważ kwota zwrotu mieści się w limicie.
 PRZYKŁAD Pan Marek Burakowski w 2006 roku prowadził prace budowlane, na które potrzebował pozwolenia na budowę. Na materiały budowlane wydał 244 000 zł (200 000 zł netto + 44 000 zł VAT). Nie wszystkie zakupione materiały objęte były stawką podatku VAT – która z dniem 1 maja 2004 r. wzrosła z 7 proc. do 22 proc. – stąd kwota podatku VAT uprawniającego do ubiegania się o zwrot wynosi 40 000 zł. Podatnik nie mógł skorzystać z ulg mieszkaniowych. Zatem może się ubiegać o 68,18 proc. naliczonego VAT w cenie zakupu materiałów, czyli 27 272 zł (40 000 zł x 68,18 proc.). Pan Burakowski będzie składał wniosek 5 kwietnia br., więc do wyliczenia limitu zwrotu należy przyjąć wskaźnik 2619 zł. Stąd limit wnosi 22 540,42 zł (12,295 proc. x 70 mkw. x 2619 zł). Oznacza to, że podatnik nie otrzyma całej kwoty, ponieważ nie mieści się ona w limicie.