Nowelizacją ustawy o podatku od spadków i darowizn oraz ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych z 16 listopada 2006 r. wykreślono przepis zawarty obecnie w art. 9 ust. 10 lit. g) ustawy. Zgodnie z nim, ze zwolnienia z PCC można skorzystać po udokumentowaniu, że pieniądze będące przedmiotem pożyczki zostaną przeznaczone na pokrycie wydatków poniesionych na rozpoczęcie lub prowadzenie działalności gospodarczej w ciągu 12 miesięcy od dnia zawarcia umowy albo wykorzystanie w tym okresie rzeczy stanowiących przedmiot pożyczki.
Na podstawie umowy
W ustawie pojawi się inne, równe atrakcyjne zwolnienie, które w określonych warunkach może zastąpić ulgę dla pożyczek udzielanych przedsiębiorcom. Ulga nie ma limitu kwotowego, niestety, ograniczona będzie grupa osób, które będą mogły z niej skorzystać. Według nowego art. 9 ust. 10 lit. b), zwalnia się od podatku od czynności cywilnoprawnych pożyczki udzielane w formie pieniężnej na podstawie umowy zawartej między osobami, o których mowa w art. 4a ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (Dz.U. z 2004 r. nr 142, poz. 1514 z późn. zm.). Artykuł 4a zacznie obowiązywać od 1 stycznia 2007 r. Mówi o małżonkach zstępnych, wstępnych, pasierbach, rodzeństwie, ojczymie i macosze. Umowy zawarte przez te osoby będą zwolnione z podatku od czynności cywilnoprawnych. Nieważny jest cel pożyczki. Może ona zostać wykorzystana na prowadzenie lub rozpoczęcie działalności gospodarczej.
Warunki do spełnienia
Aby skorzystać ze zwolnienia, osoby otrzymujące pożyczki będą musiały spełnić dwa warunki. Po pierwsze, powinny złożyć deklarację w sprawie podatku od czynności cywilnoprawnych PCC-1 właściwemu organowi podatkowemu w terminie 14 dni od dnia dokonania czynności, czyli zawarcia umowy pożyczki. Po drugie, konieczne będzie udokumentowanie otrzymania pieniędzy przez biorącego pożyczkę na rachunek bankowy albo jego rachunek prowadzony przez spółdzielczą kasę oszczędnościowo-kredytową lub przekazem pocztowym. Jeżeli pożyczka nie będzie przekraczać kwoty wymienionej w art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn, czyli 9637 zł, nie ma obowiązku informowania o tym urzędu w formie deklaracji ani obowiązku dokumentowania odebrania pożyczki na rachunek bankowy, rachunek prowadzony przez spółdzielczą kasę oszczędnościowo-kredytową lub przekazem pocztowym. Rodzina to nie tylko osoby wymienione w art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn. Zgodnie z art. 9 pkt 10 lit. c), nadal zwolnione będą z podatku pożyczki otrzymane na podstawie umowy zawartej między osobami zaliczonymi do I grupy podatkowej do wysokości kwoty niepodlegającej opodatkowaniu – na zasadach określonych w przepisach o podatku od spadków i darowizn. W I grupie podatkowej znajdują się jeszcze zięciowie, teściowie i synowe, a wspomniana kwota to 9637 zł. Jeżeli kwota pożyczki przekroczy 9637 zł, strony czynności powinny zapłacić podatek w wysokości 2 proc. od nadwyżki ponad wymienioną sumę. W ustawie pojawi się jeszcze jedno ogólne zwolnienie, które może być wykorzystane przez przedsiębiorców i ich dalsze rodziny. Zgodnie z art. 9 ust. 10 lit. d), w przypadku pozostałych osób po 1 stycznia 2007 r. wolne od podatku od czynności cywilnoprawnych będą pożyczki otrzymane w okresie kolejnych trzech lat – do 5000 zł od jednego podmiotu i do 25 000 zł od kilku podmiotów. Pożyczek takich nie trzeba będzie zgłaszać do urzędu skarbowego ani dokumentować ich otrzymania. Obecnie pożyczki udzielane przez dalszych członków rodziny są zwolnione z podatku, o ile łączna wartość pożyczek dokonanych między tymi samymi podmiotami w ciągu kolejnych 12 miesięcy nie przekracza 1000 zł. Wsparcie działalności gospodarczej takimi kwotami będzie niewielkie. Podatnicy w celu skorzystania ze zwolnienia mogą się pokusić o obejście przepisów. Na przykład ciotka mogłaby pożyczyć bez podatku dowolną sumę bratu, a ten też bez podatku pożyczyć synowi, który chce założyć firmę. Urząd skarbowy mógłby jednak uznać, że doszło do obejścia prawa, gdyż operacje miały na celu jedynie uniknięcie zapłaty podatku.
WAŻNE

Obecnie pożyczki udzielane przez dalszych członków rodziny są zwolnione z podatku, o ile łączna wartość pożyczek dokonanych między tymi samymi podmiotami w ciągu kolejnych 12 miesięcy nie przekracza 1000 zł
Kontrola fiskusa
Organ podatkowy może wszcząć postępowanie zmierzające do ustalenia prawdziwej treści czynności. Będzie miał o tyle ułatwione zadanie, że w przypadku gdy podatnicy z bliskiej rodziny chcą pożyczyć sobie pieniądze z zachowaniem prawa do ulgi, muszą poinformować o tym urząd skarbowy, składając deklarację PCC-1. Na podstawie art. 199a par. 2 Ordynacji podatkowej urząd może wyciągnąć skutki podatkowe z czynności ukrytej, czynności deklarowane traktując jako pozorne. Pożyczki przekraczające swą wartością kwoty zwolnione będą opodatkowane 2-proc. podatkiem od czynności cywilnoprawnych. Podatek będzie liczony od wartości pożyczki powyżej limitu. Zgodnie z nowym brzmieniem art. 4 ustawy o PCC, obowiązek podatkowy w przypadku pożyczki będzie ciążył na osobie otrzymującej pożyczkę.
Na złożenie deklaracji podatkowej pożyczkobiorca będzie miał 14 dni od zawarcia umowy pożyczki