Jedną z najważniejszych zmian w kolejnym etapie nowelizacji ustawy o VAT (t.j. Dz.U. z 2011 r. nr 177, poz. 1054 z późn. zm.) jest zmiana definicji działalności gospodarczej. Jakub Makarewicz, starszy konsultant w Grant Thornton, przyznaje, że oznacza ona zawężenie pojęcia działalności gospodarczej i jego doprecyzowanie w duchu prawa UE.

Węższa działalność

Od 1 kwietnia działalnością gospodarczą nie będzie już czynność wykonana jednorazowo w okolicznościach wskazujących na zamiar wykonywania jej w sposób częstotliwy.

– Wraz z nowelizacją powinny zniknąć wątpliwości dotyczące np. sytuacji, gdy osoby fizyczne niezajmujące się profesjonalnym obrotem nieruchomościami, dokonują zbycia należących do nich gruntów przeznaczonych pod zabudowę – stwierdza Jakub Makarewicz. Dodaje, że od 1 kwietnia organy podatkowe, które będą chciały, aby podatnik opodatkował jednorazową sprzedaż, będą musiały wykazać, że podmiot jej dokonujący występuje jako profesjonalista. Chodzi więc o podejmowanie działań, które są zbliżone do działalności np. deweloperów.

Tereny budowlane

Za niecały miesiąc zacznie obowiązywać też nowa definicja terenów budowlanych. Jak wyjaśnia Jerzy Martini, doradca podatkowy z Martini i Wspólnicy, zgodnie z nowymi przepisami opodatkowana VAT będzie wyłącznie sprzedaż tych gruntów, które są przeznaczone pod zabudowę zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Jeśli jednak nie ma takiego planu, grunt będzie opodatkowany tylko w przypadku, gdy decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu wskazuje na ich przeznaczenie pod zabudowę.

– Ponieważ niestety na większości terenów w Polsce nie ma obowiązujących planów zagospodarowania przestrzennego, kluczowym kryterium będzie właśnie decyzja o warunkach zabudowy – uważa Jerzy Martini. W jego ocenie daje to pewną swobodę podatnikom, jeśli chodzi o możliwość stosowania opodatkowania lub zwolnienia z VAT w przypadku transakcji dotyczących gruntów. – Wydanie decyzji o warunkach zabudowy wskazującej na budowlany charakter działki przed transakcją skutkuje opodatkowaniem takiej transakcji. Jeśli natomiast decyzja wydana byłaby już po transakcji, zastosowanie miałoby zwolnienie z VAT – stwierdza Jerzy Martini. Dodaje, że taki sposób określenia gruntów, w stosunku do których nie ma zastosowania zwolnienie z VAT, jest więc dużo bardziej klarowny niż obecny. Teraz przepisy mówią jedynie, że zwolnienie nie ma zastosowania do terenów budowlanych lub przeznaczonych pod zabudowę. – Zwłaszcza pojęcie „przeznaczone pod zabudowę” jest nieostre i stanowi źródło sporów podatników z organami podatkowymi. Nowe przepisy powinny te spory w sposób zasadniczy ograniczyć – ocenia nasz rozmówca.

Oczekiwana zmiana

Kolejne zmiany dotyczą definicji importu i eksportu. Jak przyznaje Joanna Ryś-Bednarczyk, doradca podatkowy w MDDP Michalik Dłuska Dziedzic i Partnerzy, nowelizacja dostosowuje przepisy polskie do Dyrektywy 2006/112/WE. Ekspert wyjaśnia, że zmienia się definicja, ale nie zmienia się zasada, że w przypadku importu towarów opodatkowaniu podlegać będzie tylko taki, który dokonany jest na terytorium Polski (na terytorium kraju zakończy się procedura importowa). Z kolei w przypadku eksportu towarów będzie nim nie tylko transakcja, której procedura wywozu rozpocznie się na terenie Polski, ale również taka, w przypadku której procedura wywozu rozpocznie się w innym kraju UE.

Joanna Ryś-Bednarczyk przyznaje, że zmiana definicji eksportu była jedną z najbardziej oczekiwanych przez podatników, ponieważ mimo pozytywnych wyroków sądowych organy podatkowe odmawiały uznania za eksport transakcji, które nie zostały objęte procedurą celną na terytorium kraju.

– Teraz to się zmieni, choć należy pamiętać, że wysyłka czy też transport towarów, które będą następnie przedmiotem eksportu, muszą bezwzględnie nastąpić z terytorium Polski, ale nie wymaga to już rozpoczęcia procedury celnej na terytorium naszego kraju – precyzuje nasza rozmówczyni.