Usługi szkolenia zawodowego świadczone przez samorząd branżowy są zwolnione z VAT – orzekł Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 31 stycznia 2013 r. (sygn. akt I FSK 352/12). Sprawa dotyczyła Okręgowej Izby Radców Prawnych. Minister finansów uważał, że izba musi rozliczać podatek od takich szkoleń, ponieważ nie spełnia warunków do skorzystania ze zwolnienia określonego w art. 43 ust. 1 pkt 29 lit. a ustawy o VAT (t.j. Dz.U. z 2011 r. nr 177, poz. 1054 z późn. zm.).

NSA stwierdził jednak w wyroku, że przepis ten jest niezgodny z regulacjami unijnej dyrektywy 2006/112/WE odnoszącymi się do zwolnienia z VAT usług kształcenia zawodowego lub przekwalifikowania. Sąd podkreślił, że polski ustawodawca uzależnił prawo do zwolnienia od spełnienia dodatkowego wymogu. Chodzi o prowadzenie szkoleń „na zasadach i formach określonych w przepisach odrębnych”, podczas gdy art. 132 ust. 1 lit. i) dyrektywy 112 takiego warunku nie przewiduje.

Porównanie przepisów

Zgodnie z dyrektywą zwolnione z podatku jest kształcenie dzieci lub młodzieży, kształcenie powszechne lub wyższe, kształcenie zawodowe lub przekwalifikowanie, łącznie ze świadczeniem usług i dostawą towarów ściśle z taką działalnością związanych, prowadzone przez odpowiednie podmioty prawa publicznego. Zwolnienie może też dotyczyć innych instytucji działających w wymienionych dziedzinach, których cele uznane są przez dane państwo członkowskie za podobne do tych, które przyświecają podmiotom prawa publicznego.

Natomiast przepis polskiej ustawy mówi, że zwolnione z podatku są usługi kształcenia zawodowego lub przekwalifikowania zawodowego (inne niż świadczone przez jednostki oświatowe) prowadzone w formach i na zasadach przewidzianych w odrębnych przepisach.

Minister finansów uznał, że obowiązek prowadzenia szkoleń przez izbę radców wynika tylko z wewnętrznych przepisów stanowionych przez organy tej korporacji. Nie są one jednak dla fiskusa normami prawa powszechnie obowiązującego.