Nowe przepisy (po poprawkach Senatu pracuje nad nimi Sejm – dziś planowane jest głosowanie) wejdą w życie częściowo od 1 stycznia 2014 r., a częściowo – jak chcą senatorowie – od 1 kwietnia, choć pierwotnie wskazywano na początek nowego roku. W efekcie eksporterzy i importerzy będą mieli więcej czasu na dostosowanie się do zmian.

Projekt zakłada, że zmienią się m.in. definicje eksportu i importu. Chodzi o lepsze odzwierciedlenie w ustawie przepisów unijnej dyrektywy 112. Różnica między obecnymi definicjami a tymi, które będą obowiązywać, polega na tym, że przywóz lub wywóz towarów z kraju zastępuje się przywozem lub dostawą na lub poza teren Unii Europejskiej. Obecnie podatnicy muszą się posiłkować dyrektywą oraz orzecznictwem sądów administracyjnych, aby właściwie określić, czym jest import i eksport. Po zmianach będzie to wynikało wprost z ustawy o VAT.

W praktyce z eksportem będziemy mieli do czynienia również w sytuacji, gdy towary będą wywożone poza teren Unii Europejskiej z innego kraju niż Polska. W dalszym ciągu podatnicy będą musieli spełnić dodatkowe wymogi, a więc wywóz towarów będzie musiał potwierdzić właściwy urząd celny.

Jeśli chodzi o import, to zmieni się art. 5 ust. 1 pkt 3 ustawy o VAT, który określa katalog czynności podlegających opodatkowaniu. Obecnie czynnością taką jest import towarów. Po zmianach będzie to import towarów na terytorium kraju. Chodzi o dostosowanie przepisu do nowej definicji importu.

Zerowa stawka

Jedną z ważniejszych zmian dla eksporterów, ułatwiających rozliczenia, jest określenie otwartego katalogu dokumentów, które mogą potwierdzić wywóz towarów poza Unię Europejską. Katalog obejmuje m.in. dokumenty elektroniczne otrzymane z systemu teleinformatycznego służącego do obsługi zgłoszeń wywozowych albo potwierdzone przez urząd celny wydruki takich dokumentów.

Wprowadzenie otwartego katalogu wynika z faktu, że państwa UE stosują różnego rodzaju dokumenty potwierdzające wywóz. W konsekwencji podatnicy, którzy będą mieli inne dokumenty niż wymienione w nowym art. 41 ust. 6a, w dalszym ciągu będą mogli zastosować stawkę 0 proc. VAT do eksportu.

Kolejnym ułatwieniem jest umożliwienie zastosowania stawki 0 proc. VAT do eksportu w sytuacji, gdy przed dokonaniem dostawy podatnik otrzymał całość lub część zapłaty (zgodnie z decyzją Senatu ta zmiana wejdzie w życie później – 1 stycznia 2014 r.). Przedsiębiorca będzie mógł opodatkować eksport stawką zerową pod warunkiem, że wywóz nastąpi w terminie dwóch miesięcy, licząc od końca miesiąca, w którym otrzymał zapłatę, oraz pod warunkiem, że w tym terminie otrzyma dokument, który to potwierdza. Termin dwóch miesięcy będzie można jednak przekroczyć – po odpowiednim udokumentowaniu i w przypadkach wynikających ze specyfiki dostawy wywożonych towarów.

Z eksportem związana jest również zmiana w art. 13 ust. 4 pkt 4 ustawy. Obecnie przemieszczenie towarów z jednego kraju członkowskiego na teren innego kraju UE nie jest traktowane jako wewnątrzwspólnotowa dostawa, ale jako eksport – pod warunkiem że podatnik planuje dostawę towarów poza teren UE oraz posiada dokument celny potwierdzający ich objęcie procedurą wywozu. Po zmianach podatnik nie będzie musiał posiadać dokumentu celnego.

Miejsce importu

Projekt nowelizacji wprowadza też zmiany porządkowe i doprecyzowujące, dotyczące miejsca świadczenia importu towarów. Obecny przepis regulujący te zasady, czyli art. 36, zostanie uchylony, a w jego miejsce zostanie wprowadzony nowy rozdział 2a, w tym art. 26a. Zgodnie z nim w przypadku towarów importowanych i objętych różnymi procedurami celnymi (np. procedurą składu celnego) miejscem importu jest terytorium tego państwa członkowskiego, na którym towary przestaną podlegać tym procedurom.

Komisja finansów publicznych poparła wszystkie poprawki Senatu. Przesunięcie terminu wejścia pierwszej części zmian na 1 kwietnia 2013 r. rekomendowało również Ministerstwo Finansów.

Ważne

Nowelizacja ustawy o podatku od towarów i usług wprowadzi otwarty katalog dokumentów, które mogą potwierdzić wywóz towarów poza Unię Europejską