Zmiany wprowadzi ustawa z 16 listopada 2012 r. o redukcji niektórych obciążeń administracyjnych w gospodarce (Dz.U. poz. 1342), która wejdzie w życie 1 stycznia 2013 r. Były one długo oczekiwane przez producentów i sprzedawców paliw, alkoholi oraz wyrobów tytoniowych.

Odsetki podatkowe

Przedsiębiorca wywożący do jednego z krajów UE towary, za które zapłacono w Polsce akcyzę, może żądać jej zwrotu. W tym celu musi złożyć wniosek w polskim urzędzie celnym wraz z odpowiednimi dokumentami. Celnicy na zwrot podatku mają 90 dni. Często jednak przedłużają postępowanie i wypłacają pieniądze podatnikom nawet po kilku latach.

Problem polegał na tym, że zwrot akcyzy po terminie następował bez odsetek. Tymczasem przy wszystkich innych podatkach – na mocy przepisów Ordynacji podatkowej (t.j. Dz.U. z 2005 r. nr 8, poz. 60 z późn. zm.) – w takim przypadku podatnik może żądać, aby urząd skarbowy wypłacił mu odsetki w wysokości 14,5 proc. rocznie. Jak uzasadniał Naczelny Sąd Administracyjny (sygn. akt I GSK 709/10), zwrot akcyzy nie może być uznany za nadpłatę w rozumieniu art. 72 Ordynacji podatkowej, dlatego nie można ubiegać się o karne odsetki za zwłokę na podstawie tej ustawy.

W praktyce podatnicy mogą dochodzić odsetek za przetrzymane pieniądze, pozywając urząd celny do sądu powszechnego. Jednak w takim wypadku – zgodnie z kodeksem cywilnym – mogą uzyskać odsetki w wysokości 13 proc.

– Od 1 stycznia 2013 r. podatnicy nie tylko otrzymają odsetki, jeżeli zwrot akcyzy się opóźni, ale najprawdopodobniej same zwroty będą następowały terminowo. Tak jest w przypadku VAT, gdzie nieterminowy zwrot jest od wielu lat obarczony obowiązkiem uiszczania odsetek – tłumaczy Szymon Parulski, doradca podatkowy z kancelarii Parulski i Wspólnicy.

Sukcesja podatkowa

Dużym ułatwieniem dla przedsiębiorców będzie również zapewnienie sukcesji podatkowej na gruncie przepisów akcyzowych. Obecnie firma zajmująca się obrotem wyrobami akcyzowymi, która przekształca się organizacyjnie w innym podmiot, np. ze spółki jawnej w spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością, musi uzyskiwać wszystkie zezwolenia akcyzowe, tak jakby dopiero zaczynała działalność.

Brak sukcesji w podatku akcyzowym uderza w składy podatkowe, które w praktyce, żeby się przekształcić, muszą się zamknąć i otworzyć na nowo.

Problemem nie są jednak formalności, lecz przerwanie procedury zawieszenia poboru akcyzy. W tej procedurze towary akcyzowe mogą być przechowywane, transportowane lub przerabiane, a ich właściciel nie musi płacić akcyzy aż do momentu, w którym procedura zostaje zakończona lub przerwana. W momencie przekształcenia firmy procedura zostaje przerwana, więc właściciel składu musi uiścić często wielomilionowy podatek akcyzowy, mimo że wyroby pozostawały w tym samym miejscu i nie zostały sprzedane. Nie musi go już co prawda płacić w momencie wprowadzenia towarów do obrotu, ale dużo wcześniejszy wydatek na rzecz fiskusa może zaważyć na kondycji firmy. W efekcie przekształcenia w branżach akcyzowych były bardzo kosztowne, a czasami wręcz nieopłacalne.

Inne uproszczenia

Po 1 stycznia 2013 r. na podstawie znowelizowanego art. 49 ust. 10 ustawy akcyzowej (t.j. Dz.U. z 2011 r. nr 108, poz. 626 z późn. zm.) składy podatkowe będą mogły po przekształceniu kontynuować działalność na podstawie dotychczasowych zezwoleń, dzięki czemu nie trzeba będzie przedwcześnie płacić podatku akcyzowego.

Podobne zmiany zostaną wprowadzone w zakresie sukcesji praw związanych z innymi zezwoleniami, np. zezwoleniem na bycie podmiotem pośredniczącym, zarejestrowanym odbiorcą czy też zarejestrowanym wysyłającym. – Przedsiębiorcy nie będą też mieli problemów z przekazywaniem znaków akcyzy następcom prawnym lub podmiotom przekształconym. Teraz zakupione banderole muszą być zwrócone celnikom, ponieważ znaków akcyzy nie można przekazywać. Po 1 stycznia 2013 r. przekształcony przedsiębiorca jako następca prawny będzie mógł wykorzystać znaki akcyzy, jakie zostały mu wydane – wyjaśnia Szymon Parulski.

Ustawa deregulacyjna wprowadza jeszcze kilka uproszczeń dla podatników. Przede wszystkim podmioty prowadzące usługowe składy podatkowe (np. bazy paliw) będą miały 10 dni więcej na przekazanie informacji o wyrobach akcyzowych, jakie zostały wyprowadzone z ich składów podatkowych przez właścicieli towarów. Obecnie takie informacje trzeba dostarczyć do urzędów celnych ostatniego dnia miesiąca.