Okres pomiędzy wybudowaniem domu lub budynku a końcem roku to tzw. wakacje podatkowe. Chodzi o to, że obowiązek podatkowy powstaje dopiero w kolejnym roku.

Zgodnie z art. 6 ust. 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 95, poz. 613 z późn. zm.), jeżeli okolicznością, od której uzależniony jest obowiązek podatkowy, jest istnienie budowli albo budynku lub ich części, to obowiązek ten powstaje z 1 stycznia roku następującego po roku, w którym budowa została zakończona albo w którym rozpoczęto użytkowanie obiektu.

Jak wyjaśnia dr Rafał Dowgier z Katedry Prawa Podatkowego Uniwersytetu w Białymstoku, przepis ten wprowadza dwie okoliczności, z którymi wiąże się powstanie obowiązku podatkowego: zakończenie budowy lub rozpoczęcie użytkowania budowli. Ekspert tłumaczy, że o zakończeniu budowy można mówić w przypadku, gdy inwestor spełni przesłanki przewidziane w prawie budowlanym. W praktyce musi faktycznie zakończyć czynności budowlane, zdobyć niezbędne dokumenty (m.in. geodezję powykonawczą) i złożyć zawiadomienie o zakończeniu budowy do powiatowego nadzoru budowlanego. Z kolei przez rozpoczęcie użytkowania należy rozumieć faktyczne rozpoczęcie użytkowania budynku, mimo że nie ma jeszcze podstaw do złożenia zawiadomienia o zakończeniu budowy.

Jeśli spełnione zostaną te przesłanki, to obowiązek podatkowy powstanie 1 stycznia następnego roku. Rafał Dowgier zwraca jednak uwagę, że w praktyce podatnik będący osobą fizyczną powinien również zawiadomić organ podatkowy o powstaniu obowiązku podatkowego poprzez złożenie odpowiedniej informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych w urzędzie gminy. Zgodnie z przepisami ustawy o podatkach i opłatach lokalnych trzeba to zrobić w terminie 14 dni od zakończenia budowy lub rozpoczęcia użytkowania budynku. Podatnicy nie mogą więc czekać ze złożeniem informacji do 1 stycznia następnego roku.

– Podatek do zapłaty nie będzie jednak wynikał z informacji, gdyż jest on naliczany w drodze decyzji przez organ podatkowy – stwierdza Rafał Dowgier. Osoby będące właścicielami budynków muszą więc czekać na decyzję wójta, burmistrza lub prezydenta miasta (organ podatkowy w przypadku podatku od nieruchomości). W praktyce organ podatkowy może wydać taką decyzję w lutym lub marcu, a więc przed terminem zapłaty 1 raty podatku (jest płatny w czterech ratach: do 15 marca, 15 maja, 15 września i 15 listopada). Dopiero po otrzymaniu decyzji trzeba będzie zapłacić należność.

Inna procedura obowiązuje osoby prawne. Muszą one składać deklaracje na podatek od nieruchomości w terminie 14 dni od zakończenia budowy lub rozpoczęcia użytkowania nowego budynku, same ustalić wartość podatku i go zapłacić. W praktyce podatek zapłacą za okres od 1 stycznia 2013 r.

Maksymalne stawki podatku w 2013 r.
0,73 zł – stawka od 1 mkw. powierzchni użytkowej budynków lub ich części mieszkalnych
22,82 zł – stawka od 1 mkw. powierzchni użytkowej budynków lub ich części związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej