– Przepisy podatkowe dzielące komputery na stacjonarne i przenośne są nie tylko przestarzałe, lecz także niejasne – przekonuje Polska Izba Informatyki i Telekomunikacji i apeluje do rządu, by sprzęt dla szkół objąć zerową stawką VAT.

402 szkoły podstawowe, które zakwalifikowały się do pilotażu Cyfrowej Szkoły, razem z prowadzącymi je samorządami przygotowują się właśnie do ogłoszenia przetargów na sprzęt. Do wydania mają 50 mln zł, z czego jak szacują eksperci, około 27 mln przeznaczą na komputery. 

Jednak jak się okazuje, interpretacje podatkowe dotyczące tego sprzętu są bardzo skomplikowane.

Bo choć ustawa o podatku od towarów i usług wskazuje, że 0-proc. stawka VAT przysługuje na „dostawy sprzętu komputerowego dla placówek oświatowych”, to już według Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług (PKWiU) takim sprzętem mogą być tylko komputery nieprzenośne.

20 proc. pieniędzy przeznaczonych na komputery pójdzie na zapłatę podatku

– Kiedy na początku XXI wieku był tworzony ten wykaz, komputery przenośne były narzędziem dla prezesów zarządów – tłumaczy Michał Jaworski, wiceprezes PIIiT. – Lata minęły, mobilność króluje i trafiła nie tylko do prezesów, lecz także do szkół i pod strzechy, a zapis w ustawie pozostał.

Z technicznego, funkcjonalnego, a przede wszystkim logicznego punktu widzenia nie ma żadnej różnicy między komputerami stacjonarnymi a przenośnymi w jednostkach oświatowych – dodaje.

Sytuacja dotycząca VAT na sprzęt skomplikowała się szczególnie po 2008 r., kiedy zmieniono PKWiU.

Od tamtej pory zapisy określające, co jest sprzętem komputerowym, są jeszcze bardziej niejasne, bo mówią o „maszynach cyfrowych do automatycznego przetwarzania danych zawierających w tej samej obudowie co najmniej jednostkę centralną” oraz „maszynach cyfrowych do automatycznego przetwarzania danych w formie systemów”.

To wprowadziło tak duże zamieszanie, że Ministerstwo Edukacji Narodowej w 2010 r. zwróciło się do ministra finansów z wnioskiem o objęcie całego sprzętu zerową stawką. Resort finansów jednak odpowiedział, że takiej możliwości nie ma, bo przepisy unijne nie przewidują preferencyjnego traktowania pod względem wysokości stawki VAT sprzętu przenośnego.

Wraz z pilotażem Cyfrowej Szkoły powróciła dyskusja o podatku. – Mało która szkoła decyduje się dziś na sprzęt stacjonarny.

Mobilny pozwala na dużo większą elastyczność w nauczaniu. Nawet w salach do nauki informatyki tradycyjne komputery są wypierane przez laptopy – przyznaje Jan Polak, menedżer IT specjalizujący się w sprzęcie oświatowym. – I choć jest on kupowany w celach edukacyjnych, to samorządy muszą ponosić koszty VAT.

Jak duże są to sumy, widać przy tak zmasowanych zakupach jak Cyfrowa Szkoła. Według wyliczeń PIIiT, VAT od zakupów w ramach tego pilotażu wyniesie ok. 5 mln zł. To ok. 10 proc. całego budżetu programu, ale prawie 20 proc. kwoty, która ma być przeznaczona na komputery (27 mln zł). 

– Powstanie więc lekko kuriozalna sytuacja. Trzy czwarte z zakwalifikowanych do projektu szkół będzie go realizować w tzw. II wariancie: uczniowie nie będą mogli zabierać komputerów do domów. Czyli choć komputery te będą de facto stacjonarne, przypisane do szkoły, to i tak obejmie je podwyższona stawka podatku – podkreśla Polak.