Zgodnie z założeniami kwota podatku obliczona będzie jako iloczyn ilości wydobytego surowca oraz stawki opodatkowania za tonę (miedź) lub kilogram (srebro) surowca. Przy tym projekt przewiduje zarówno maksymalne, jak i minimalne stawki tych surowców. Danina będzie podlegała wpłacie za okresy miesięczne, do 25. dnia kolejnego miesiąca. Co ważne, podatek nie będzie stanowił kosztu podatkowego. Problem może też powstać przy próbie jego ujęcia w księgach rachunkowych.

Jak twierdzi Maciej Czapiewski, biegły rewident, partner w HLB M2 Audyt, nie ma wątpliwości, że wartość nałożonego podatku powinna być ujmowana jako zobowiązanie w dacie powstania obowiązku podatkowego (czyli wytworzenia koncentratu bądź wydobycia rudy). Co do zasady obciąża ona koszty działalności podatnika, ponieważ podatek nie podlega odliczeniu i nie jest też doliczany do ceny sprzedaży metali lub ich rud, których wydobycie podlega opodatkowaniu.

– Niejasność dotyczy daty obciążenia kosztów – twierdzi nasz rozmówca.

Powstaje pytanie, czy powinno to następować w dacie powstania obowiązku podatkowego, czy może wartość podatku powinna powiększać koszt wytworzenia koncentratu/rudy i obciążać koszty działalności w dacie dokonania ich sprzedaży. W ocenie Macieja Czapiewskiego podatek, jako bezpośrednio związany z ilością wytworzonego koncentratu/wydobytej rudy stanowi koszt zmienny i jako taki powinien być ujmowany w technicznym koszcie wytworzenia.

Zgodnie z zasadą współmierności przychodów i kosztów powinien obciążać koszty w dacie sprzedaży koncentratu /rudy. Przyjęcie takiej metody ewidencji nie ułatwia decyzja ustawodawcy, że wartość podatku od wydobycia kopalin nie może być uznawana za koszty uzyskania przychodów w zakresie opodatkowania podatkami dochodowymi. Zaliczenie daniny do kosztu wytworzenia koncentratu/rudy oznaczałoby konieczność śledzenia, jaką część wartości kosztu wytworzenia stanowi wartość podatku, by wyłączyć ją z kosztów podatkowych w dacie dokonania sprzedaży. Ewentualnie może pociągać za sobą obowiązek prowadzenia odrębnej ewidencji kosztów wytworzenia dla celów rachunkowych i ustalenia podstawy opodatkowania podatkami dochodowymi.

Jeżeli średnia cena srebra:
● nie przekracza 1200 zł: stawkę podatku za kg wydobytego srebra ustalać się będzie jako: (średnia cena srebra – 1000 zł) x 0,75 – przy czym minimalna stawka podatku wynosi 0,5 proc. średniej ceny srebra,
● przekracza 1200 zł/kg: stawka podatku za kg wydobytego srebra ustalać się będzie jako: 0,125 x średnia cena srebra + (0,001 x średnia cena srebra) – przy czym maksymalna stawka podatku wynosi 2100 zł za kilogram.