Osoby fizyczne, które nie prowadzą biznesu lub nie są zarejestrowanymi podatnikami VAT, w kontaktach z administracją nie muszą już posługiwać się NIP. Wystarczy im PESEL. Za niecały miesiąc takim osobom urzędy skarbowe przestaną w ogóle nadawać NIP. Te zmiany minister finansów musiał uwzględnić we wzorach wszystkich dokumentów składanych przez podatników, m.in. deklaracjach, zeznaniach, informacjach, oświadczeniach. Minister zmodyfikował druki. W większości przypadków w nowych formularzach zamiast „NIP” jest „Identyfikator podatkowy”. Jednak to nie koniec nowości. Minister praktycznie w każdym druku dodał nową rubrykę, w której podatnicy muszą podawać aktualny adres zamieszkania.

Według ekspertów nowa rubryka ma mocne i słabe strony. Plusem jest to, że w końcu podatnicy zaczną się rozliczać według miejsca zamieszkania a nie zameldowania – a często są to dwie różne miejscowości. To z kolei wpłynie na zwiększenie dochodów części samorządów. Minus tego rozwiązania mogą odczuć sami urzędnicy. Gdy podatnik złoży PIT w miejscu zameldowania, a adres zamieszkania w nim podany będzie inny, urząd będzie musiał przesłać PIT do właściwego dla podatnika urzędu.

Poprawki automatyczne

Konsekwencją częściowej likwidacji NIP jest to, że osoby fizyczne nieprowadzące działalności gospodarczej nie będą już składały organom podatkowym zgłoszeń identyfikacyjnych i aktualizujących.

Grzegorz Grochowina, ekspert w KPMG, mówi nam, że naczelnik urzędu skarbowego zaktualizuje te dane automatycznie po ich otrzymaniu z rejestru PESEL. Uaktualnione w rejestrze PESEL dane będą przekazywane naczelnikom urzędów skarbowych. Wprowadzone rozwiązanie nie znosi jednak całkowicie obowiązku aktualizacji danych w utworzonym Centralnym Rejestrze Podmiotów – Krajowej Ewidencji Podatników.

– Konieczność samodzielnej aktualizacji może powstać w sytuacji zmiany adresu zamieszkania czy też rachunku bankowego – tłumaczy Grzegorz Grochowina.

Podatnicy będą więc nadal aktualizowali adres zamieszkania. Maria Kukawska, partner w Stone&Feather Tax Advisory, podkreśla, że od stycznia 2012 r. dane o adresie będzie można zaktualizować dopiero w rocznym zeznaniu podatkowym lub w każdym dokumencie składanym w ciągu roku w związku z obowiązkami wynikającym z ustaw podatkowych. Niezależnie, podatnik może dobrowolnie zgłosić zmianę miejsca zamieszkania do urzędu skarbowego w nowym formularzu ZAP-3, nad którym resort finansów jeszcze pracuje.

– Obowiązek posługiwania się adresem zamieszkania w kontaktach z urzędem skarbowym istniał już przed nowelizacją. Dlatego nie wydaje się, aby dodanie w nowych formularzach pola z aktualnym adresem zamieszkania spowodowało, że będzie on ujawniany przez tych podatników, którzy wcześniej posługiwali się adresem zameldowania – ocenia Maria Kukawska.

Zmiany w NIP nie znoszą całkowicie obowiązku aktualizacji danych

Według eksperta z KPMG, dodana w każdym formularzu nowa rubryka „aktualny adres zamieszkania” ma na celu jedynie wprowadzenie bieżącej aktualizacji wskazanych danych.