W obrocie złomem między podatnikami VAT obowiązują szczególne zasady w zakresie naliczania i odliczania tego podatku. Polegają one na przesunięciu obowiązku rozliczenia podatku z tytułu dostawy tych towarów ze sprzedawcy na nabywcę. Anna Kaźmierczak, konsultant w Kancelarii Initium Krzysztof Biernacki, tłumaczy, że jest to tzw. zasada reverse charge, czyli samonaliczania VAT.

Podatnikami w ramach metody reverse charge są zatem osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne nabywające złom, jeżeli dokonującym jego dostawy jest podatnik VAT, niekorzystający ze zwolnienia podmiotowego, natomiast sama dostawa nie jest objęta zwolnieniem przedmiotowym dla towarów używanych.

– W efekcie to wyłącznie na nabywcy, który jest niezwolnionym podatnikiem VAT, ciąży obowiązek rozliczenia podatku – mówi Anna Kaźmierczak.

Pojęcie złomu na potrzeby rozliczeń VAT traktowane jest obecnie szeroko. Od lipca w celu wyeliminowania wątpliwości interpretacyjnych w tym zakresie w ustawie o VAT obowiązuje nowy załącznik nr 11. Zawiera on szczegółowy katalog towarów, identyfikowanych przy pomocy Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług, których dostawa została objęta systemem reverse charge. Jak podkreśla Anna Kaźmierczak, oprócz złomu metali zawiera on również inne surowce wtórne, np. odpady akumulatorowe, plastikowe czy gumowe. W rezultacie, wszyscy przedsiębiorcy, którzy zajmują się obrotem tymi towarami, muszą stosować metodę samonaliczania VAT, jeśli dostawca ma również status podatnika VAT.

– Nabywcom przy rozliczaniu VAT przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego stanowiącego jednocześnie podatek należny na ogólnych zasadach – mówi Anna Kaźmierczak.

Sprzedawca na fakturze nie wykazuje danych dotyczących stawki i kwoty podatku. Umieszcza zaś informację, że VAT od tej transakcji rozlicza w całości nabywca.

– Nabywca złomu powinien z kolei wystawić fakturę wewnętrzną, w której wykaże kwotę podatku do rozliczenia – tłumaczy nasza rozmówczyni.

Fakturę taką można wystawić w jednym egzemplarzu, przy czym należy ją przetrzymywać z całą dokumentacją dotyczącą podatku. Nie wystąpi tutaj zatem przepływ środków pieniężnych obejmujących VAT pomiędzy stronami transakcji, gdyż podatek ten zostaje rozliczony jedynie w deklaracji nabywcy – zarówno jako podatek należny, jak i naliczony.

Odpady objęte zasadą samonaliczania VAT

Według symboli PKWiU:

24.10.14.0 – wlewki lub gęsi zwykle ze stali wysokostopowej, otrzymywane przez przetopienie i odlanie

24.45.30.0 – odpady i złom metali nieszlachetnych

38.11.51.0 – odpady szklane

38.11.54.0 – pozostałe odpady gumowe

38.11.55.0 – odpady z tworzyw sztucznych

38.11.58.0 – odpady inne niż niebezpieczne zawierające metal

38.12.27 – odpady i braki ogniw i akumulatorów elektrycznych; zużyte ogniwa i baterie galwaniczne oraz akumulatory

38.32.29.0 – pozostałe odpady metali i złom