Rachunki wystawiane są przez podatników prowadzących działalność gospodarczą na żądanie kupującego lub usługobiorcy. W przypadku braku żądania przedsiębiorca nie musi wystawiać rachunku. Jakub Rychlik, doradca podatkowy, podkreśla, że w praktyce obrotu gospodarczego przyjęło się, że rachunki wystawiane są w przypadku transakcji nieopodatkowanych albo zwolnionych z VAT.

– Jednak nie ma zakazu wystawienia rachunku dla sprzedaży, od której należy naliczyć VAT – zastrzega Jakub Rychlik.

W praktyce zdarza się, że podatnicy popełniają błędy w rachunkach. Mogą one dotyczyć np. wynagrodzenia, stron transakcji, przedmiotu transakcji czy daty wystawienia dokumentu.

– Skutkiem popełnionych błędów może być poniesienie odpowiedzialności karnej skarbowej – ostrzega Jakub Rychlik.

Kodeks karny skarbowy (t.j. Dz.U. z 2007 r. nr 111, poz. 765 z późn. zm.) przewiduje sankcje za wystawienie rachunku w sposób wadliwy, a także wystawienie rachunku nierzetelnego. Jakub Rychlik tłumaczy nam, że wadliwy rachunek to rachunek wystawiony niezgodnie z przepisami prawa, np. niezawierający wymaganych danych albo mający pomyłki w nazwie kontrahenta, usługi lub towaru. Z kolei rachunek dokumentujący transakcję, której w ogóle nie było albo z niewłaściwym nabywcą lub w nieprawidłowej wysokości, jest rachunkiem nierzetelnym.

– Wystawienie rachunku w sposób wadliwy nie jest dużym przewinieniem przeciwko fiskusowi. Zazwyczaj czyny takie nie są w ogóle karane z uwagi na niski stopień społecznej szkodliwości czynu albo nakładane są mandaty w niewielkiej wysokości. Poważniejszym uchybieniem jest wystawienie rachunku nierzetelnego, co prowadzi lub może prowadzić do narażenia na uszczuplenie podatków – stwierdza Jakub Rychlik.

Również Paweł Małecki, doradca podatkowy, potwierdza, że drobne błędy na rachunku niemające wpływu na zobowiązanie podatkowe nie będą karane. Dotyczy to np. błędnego numeru rachunku lub adresu nabywcy. Inna sytuacja wystąpi, gdy rachunek podaje zaniżoną wartość sprzedaży.

– W takiej sytuacji podatnik może zostać ukarany, ale przez to, że błąd na rachunku spowodował zaniżenie zobowiązania podatkowego – stwierdza Paweł Małecki.

Jednocześnie jako dobry przykład podaje wyrok Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z 3 września 2009 r. (sygn. akt II AKa 105/09), w którym czytamy, że jeżeli wystawca fikcyjnej faktury VAT niedokumentującej rzeczywistego zdarzenia gospodarczego lub osoba posługująca się taką fakturą wykorzystuje ją do naliczenia należnego VAT, a także określenia innego obowiązku podatkowego (np. podatku dochodowego przez pomniejszenie dochodu), to godzi w obowiązki podatkowe i odpowiada za przestępstwo skarbowe. Gdy sprawca zmierza do wyłudzenia nienależnego zwrotu VAT, to popełnia przestępstwo skarbowe. Według Pawła Małeckiego zwykły błąd na fakturze może skutkować karą, gdy zostanie on powiązany z fikcyjnością całości lub części transakcji. Kara nie wystąpi, gdy sami zauważymy taki błąd i skorygujemy go, opłacając zaległe zobowiązanie podatkowe.

Ważne!

Prawo podatkowe nie przewiduje możliwości korygowania błędnie wystawionych rachunków. Brak jest rachunków korygujących, co powoduje, że podatnik, wystawiając rachunek, powinien być bardziej uważny niż w przypadku faktur, które zawsze może skorygować