Fiskus różnie liczy VAT od usług likwidacji szkód

Wada polskiej ustawy

Artykuł 43 ust. 13 ustawy o VAT (Dz.U. z 2004 r. nr 54, poz. 535 z późn. zm.) przewiduje zwolnienie m.in. dla usługi będącej elementem usługi ubezpieczeniowej, jeśli stanowi odrębną całość i jest właściwa oraz niezbędna dla świadczenia ubezpieczenia. Według Marka Wojdy przepis ten niefortunnie, bo zbyt szeroko, implementuje wyrok TS UE (sprawa C-2/95). Trybunał opowiedział się w nim za zwolnieniem z VAT usług przetwarzania danych ze względu na ich kluczowe znaczenie dla nadania usłudze podstawowej jako całości charakteru zwolnionej usługi finansowej. Likwidacja szkody takiego kryterium nie spełnia.

– W istocie wyroku tego nie należy odnosić do kwestii zwolnienia z VAT usług ubezpieczeniowych – uważa Marek Wojda.

Inny pogląd ma Andrzej Nikończyk. Uważa, że na przykład usługa wyceny szkody świadczona na rzecz zakładu nie jest postrzegana przez klienta odrębnie i jest niezbędna do wykonania usługi ubezpieczeniowej. Może być zatem zwolniona z VAT.

– Jednak samo usuwanie szkody (np. naprawa samochodu) nie powinno być uznawane za niezbędne do wykonania ubezpieczenia – stwierdza Andrzej Nikończyk.

Kwestią kluczową dla rozstrzygnięcia, czy czynność jest opodatkowana czy zwolniona z VAT, jest to, jaki podmiot i na czyje zlecenie świadczy usługi. Tak uważa Andrzej Pośniak, doradca podatkowy w CMS Cameron McKenna. Według eksperta likwidacja szkód prowadzona bezpośrednio przez zakład ubezpieczeń jest zwolniona na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 37 ustawy o VAT jako element świadczenia szeroko pojętej usługi ubezpieczeniowej.

– Te same czynności wykonywane przez podmiot niebędący zakładem ubezpieczeń, a co za tym idzie niezaliczane bezpośrednio do kategorii czynności ubezpieczeniowych, budzą już więcej kontrowersji – ostrzega Andrzej Pośniak.

Praca na zlecenie

Z analiz dokonanych przez organy podatkowe w interpretacjach można wysnuć jeden wniosek: podmioty likwidujące szkody na zlecenie zakładu ubezpieczeń będą zwolnione na podstawie i po spełnieniu warunków z art. 43 ust. 13 ustawy o VAT. Są to bowiem usługi odrębne i niezbędne do wykonania usługi ubezpieczeniowej. Podmiotom wykonującym takie czynności na indywidualne zlecenie samych ubezpieczonych zwolnienie już nie przysługuje.

– Nie istnieje między świadczącym usługę a usługobiorcą (poszkodowanym) żaden stosunek ubezpieczenia, będący podstawą zwolnienia – argumentuje Andrzej Pośniak.

Nasz rozmówca podkreśla, że gdy likwidację szkody zleca zakład ubezpieczeń (usługa jest świadczona w imieniu i na rzecz tego zakładu), będzie się ona mieściła w zakresie zwolnionej z VAT działalności ubezpieczeniowej.