Kilkunastu podatników prowadzących rodzinne domy dziecka w Radomiu zostało wezwanych do zwrotu ulgi prorodzinnej. Są to opiekunowie prawni ustanowieni przez sąd i prowadzący rodzinne domy dziecka we własnych lokalach. Wydaje się więc, że spełniają ustawowe warunki do odliczenia, a mimo to fiskus odmówił im prawa do ulgi.

Argumenty urzędu

Zgodnie z art. 27f ust. 1 pkt 2 ustawy o PIT (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 51, poz. 307 z późn. zm.) podatnik ma prawo odliczyć kwotę ulgi na każde małoletnie dziecko, w stosunku do którego pełnił m.in. funkcję opiekuna prawnego, jeżeli dziecko z nim zamieszkiwało.

Grażyna Nelip, doradca podatkowy w Tax-Net, podkreśla, że obok tych warunków ustawodawca przewidział sytuacje, w których ulga jest wyłączona. Dotyczy to między innymi przypadku, gdy na podstawie orzeczenia sądu dziecko zostało umieszczone w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie w rozumieniu przepisów o świadczeniach rodzinnych.

– Taką instytucją zdaniem organów podatkowych jest rodzinny dom dziecka tworzony przez opiekunów prawnych na podstawie umowy ze starostwem – mówi Grażyna Nelip.

Tomasz Beger, doradca podatkowy w KZWS – RSM International, dodaje, że państwo zapewnia środki na utrzymanie dzieci i funkcjonowanie rodzinnych domów dziecka. Natomiast podatnik realizuje swoje obowiązki zawodowe, które zostały mu powierzone przez starostwo. W związku z tym prawo do ulgi podatkowej może być wyłączone.

Stanowisko takie zaprezentował też dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy w interpretacji z 20 lipca 2010 r. (nr ITPB2/415-397/10/MM). Jest ono jednak dyskusyjne.

Rodzinny dom

Joanna Szydlik, adwokat w zespole kancelarii adwokackich RS Adwokaci w Poznaniu, uważa, że opisany sposób interpretacji przepisów jest profiskalny i sprzeczny z celem, jaki przyświecał ustawodawcy przy konstruowaniu ulgi prorodzinnej. Nasza rozmówczyni zwraca uwagę, że ustawa o PIT nie definiuje pojęcia instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie, odsyłając w tym zakresie do ustawy o świadczeniach rodzinnych.

– Z definicji tej nie wynika, by rodzinny dom dziecka zlokalizowany w domu opiekuna prawnego był instytucją zapewniającą całodobowe utrzymanie – mówi Joanna Szydlik.

Organy podatkowe, odmawiając prawa do ulgi, posługują się zatem przepisami rozporządzenia ministra pracy i polityki społecznej w sprawie placówek opiekuńczo-wychowawczych (Dz.U. z 2007 r. nr 201, poz. 1455). W ocenie Joanny Szydlik stosowanie tego rozporządzenia w opisanej sytuacji jest niewłaściwe. Po pierwsze dlatego, że ustalanie podmiotów korzystających z ulgi w PIT bądź jej pozbawionych może się odbywać jedynie na podstawie ustawy.

– Po drugie rozporządzenie zostało wydane na podstawie upoważnienia ustawowego zawartego w ustawie o pomocy społecznej, nie zaś dla potrzeb ustawy o świadczeniach rodzinnych, do której przepisów odwołuje się ustawa o PIT – podkreśla Joanna Szydlik.