Ojciec naszej czytelniczki, emerytowany strażak, miał przyznaną I grupę inwalidzką. Chorował na nowotwór. Orzeczenie o inwalidztwie zostało mu przyznane przez komisję MSWiA w 2008 roku na dwa lata. W rozliczeniu PIT za 2009 rok skorzystał z ulgi rehabilitacyjnej.

Ponowna komisja zwołana we wrześniu 2010 r. przedłużyła orzeczenie. Niestety, podatnik zmarł w październiku 2010 r. W zeznaniu za 2010 rok żona podatnika we wspólnym rozliczeniu ze zmarłym uwzględniła jego wydatki rehabilitacyjne. Nie spodobało się to w urzędzie skarbowym.

– Urzędniczka poinformowała mamę, że nie może uznać decyzji komisji MSWiA, pokazując fragment wewnętrznej instrukcji urzędu, która nie pozwala uznać inwalidztwa stwierdzonego przez tę komisję – skarży się nam pani Magdalena Jurga.

Dodaje, że wskazówka urzędniczki brzmiała: decyzję jednych lekarzy muszą potwierdzić drudzy.

– Pani z urzędu nie zauważyła niestety, że zmarły podatnik raczej nie może stawić się przed kolejną komisją – stwierdza pani Magdalena.

Jakub Rychlik, doradca podatkowy, ocenia, że ta sytuacja była naganna. Jego zdaniem nie można przywoływać instrukcji wewnętrznej jako podstawy odmowy prawa do skorzystania z ulgi. Nie instrukcja jest źródłem prawa podatkowego. Urzędnik ma obowiązek stosowania przede wszystkim przepisów, a nie wytycznych przełożonych.

Czy w opisanej sytuacji przepisy przyznają rację działaniom urzędnika?

Uwaga na orzeczenie

Urząd skarbowy może badać prawidłowość podstaw skorzystania z ulg przez podatnika do momentu przedawnienia jego zobowiązania podatkowego. W sumie kontrola taka może trwać prawie 6 lat.

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 51, poz. 307 z późn. zm.) nie wprowadza odrębnych zasad ustalania niepełnosprawności dla celów skorzystania z ulgi rehabilitacyjnej i odsyła w tym zakresie do innych przepisów. Tomasz Rysiak, ekspert z kancelarii prawniczej Magnusson, wyjaśnia, że kluczowa jest tu ustawa z 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudniania niepełnosprawnych. Zgodnie z nią o niepełnosprawności orzekają powiatowe i wojewódzkie zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności oraz lekarze orzecznicy ZUS. Dorota Dąbrowska, doradca podatkowy w KNDP, dodaje, że jeżeli podatnik ma inne orzeczenie, wymaga ono odrębnego ustalenia zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności w zakresie stopnia niepełnosprawności. Tylko wtedy da ono możliwość skorzystania z ulg.

Tomasz Rysiak zastrzega, że orzecznictwo komisji lekarskich MSWiA uważane jest za mające zastosowanie jedynie dla celów rentowych i nie daje podstaw do ubiegania się o ulgi lub inne uprawnienia przewidziane dla osób niepełnosprawnych.

– Urząd skarbowy prawidłowo poinformował podatniczkę, że orzeczenie komisji MSWiA jest niewystarczające do skorzystania z odliczenia – stwierdza Tomasz Rysiak.

Zauważa jednak, że organy podatkowe zajmują różne stanowiska w tym zakresie.