Podatnik ma zamiar założyć działalność gospodarczą. Potrzebne fundusze uzyska z pożyczki od rodziny i znajomego, które będą nieoprocentowane, a także z banku.

– Czy w związku z tymi pożyczkami będę musiał zapłacić podatek – pyta pan Tomasz z Lublina.

Przepisy podatkowe określają, że przychodami są wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Otrzymanie nieoprocentowanej pożyczki ma cechy takiego nieodpłatnego świadczenia. Jednocześnie jednak zwolnione z podatku są nieodpłatne świadczenia otrzymane od osób zaliczonych do I oraz II grupy podatkowej (czyli m.in. od najbliższej rodziny).

W przypadku pożyczek otrzymanych od innych osób zwolnienie nie wystąpi.

Jak wyjaśnia Marzanna Pydyn, doradca podatkowy w Instytucie Studiów Podatkowych, pożyczkobiorca uzyskuje nieodpłatne świadczenie polegające na możliwości korzystania ze środków pieniężnych bez wynagrodzenia.

Wysokość nieodpłatnego świadczenia stanowią odsetki, jakie należałoby uiścić w wolnym obrocie. Wartość tego świadczenia należy ustalić na podstawie cen rynkowych stosowanych przy świadczeniu usług.

Organy podatkowe, kwalifikując uzyskanie nieoprocentowanej pożyczki, wydają jednak w ostatnim czasie korzystne interpretacje.

Przykładowo dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy w interpretacji z 6 września 2010 r., nr ITPB2/415-565/10/MU, stwierdził, że zarówno otrzymanie, jak i udzielenie nieoprocentowanej pożyczki jest obojętne podatkowo. Stanowisko to nie jest jednak jednolite i jest przedmiotem sporów podatników z organami, które kończą się w sądach, a te nie zawsze wydają korzystne orzeczenia, NSA w wyroku z 1 marca 2011 r. (sygn. akt II FSK 1938/09) uznał, że otrzymanie gotówki w ramach nieoprocentowanej pożyczki jest nieodpłatnym świadczeniem, które trzeba opodatkować na zasadach ogólnych.

W przypadku pożyczki oprocentowanej z banku odsetki mogą zostać zaliczone do kosztów uzyskania przychodów prowadzonej działalności gospodarczej. Odsetki zapłacone do dnia przekazania sprzętu czy urządzenia będącego później środkiem trwałym w firmie, którego zakup został sfinansowany z pożyczki, zwiększają jego wartość początkową i będą zaliczane do kosztów podatkowych przez odpisy amortyzacyjne. Natomiast od momentu przekazania sprzętu odsetki należy zaliczać bezpośrednio do kosztów.

Takie stanowisko potwierdzają organy podatkowe (m.in. dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie w interpretacji z 19 stycznia 2011 r., nr IPPB1/415-1035/10-2/RS). Dodatkowo organ wskazał, że decydujące znaczenie dla ustalenia możliwości zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów ma faktyczne przeznaczenie kredytu, a nie treść umowy kredytowej zawartej z bankiem, czyli że jest ona przeznaczona specjalnie dla firm.

Ważne!

Przychodem podatnika z działalności gospodarczej będą odsetki, które byłby zobowiązany zapłacić spłacając oprocentowaną pożyczkę lub kredyt

Podstawa prawna

Art. 11 ust. 1, ust. 2a pkt 4, art. 22g ust. 3, art. 23 ust. 1 pkt 8, 32 i 33 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 51, poz. 307 z późn. zm.).