Jutro podatnicy mają ostatni dzień na wybór lub zmianę formy opodatkowania, którą będą stosować w 2011 roku. Do 20 stycznia trzeba zawiadomić naczelnika urzędu skarbowego, w jaki sposób będziemy płacić podatek dochodowy w tym roku. Chodzi o podatników, którzy rozpoczęli prowadzenie firmy od 2011 roku lub zaczęli uzyskiwać przychody z najmu. Przedsiębiorcy mogą wybrać opodatkowanie: według skali PIT (stawki 18 i 32 proc.), liniowym 19-proc. PIT, ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych lub kartą podatkową. Najem prywatny można rozliczać albo na zasadach ogólnych (skala PIT) lub ryczałtem.

Zawiadomienie o formie opodatkowania mogą również złożyć osoby, które chcą zmienić sposób rozliczeń z fiskusem. Przykładowo w 2010 roku płaciły liniowy 19-proc. PIT, a teraz chcą rozliczać się na zasadach ogólnych i płacić podatek według stawek progresywnych – 18 i 32 proc.

Wybór jest duży

W polskim prawie istnieje kilka form opodatkowania. Agnieszka Kowalik, księgowa w Auxilium, podpowiada, że przed dokonaniem ostatecznego wyboru należy zwrócić uwagę na plusy i minusy wynikające z poszczególnych form i pamiętać o tym, że należy o tym powiadomić urząd skarbowy.

– Osoby fizyczne mają potencjalnie do wyboru cztery formy opodatkowania swoich dochodów z działalności gospodarczej – stwierdza Agnieszka Kowalik.

Patrycja Kowalczyk, starszy konsultant Accreo Tax-and, dodaje, że podstawową formą jest opodatkowanie według skali (18 proc., a po przekroczeniu progu 85 528 zł – 32 proc.). Podatnik może jednak złożyć naczelnikowi urzędu skarbowego pisemny wniosek dotyczący wyboru stawki liniowej (19-proc.), karty podatkowej bądź ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych.

Indywidualna decyzja

Wybór najkorzystniejszej formy opodatkowania jest uzależniony od wielu czynników. Według Patrycji Kowalczyk każdy przypadek powinien być rozpatrywany indywidualnie. Przykładowo wybór stawki liniowej przez podatników o wysokich dochodach pozwala uniknąć opodatkowania według stawki 32-proc. Jednocześnie jednak pozbawia ich możliwości wspólnego rozliczenia z małżonkiem lub na zasadach przewidzianych dla samotnych rodziców.

– Podatnik opodatkowany stawką liniową, który nie uzyskuje innych dochodów opodatkowanych według skali, nie odliczy również tzw. ulgi na dziecko – ostrzega Patrycja Kowalczyk.

Podkreśla także, że zryczałtowane formy opodatkowania mogą być korzystne dla podatników mających niskie koszty prowadzenia działalności. Ich zaletą jest również znaczne uproszczenie rozliczeń.

– Decydując się na wybór tych form, należy jednak mieć na uwadze, że podatek trzeba będzie odprowadzić także wówczas, gdy działalność będzie przynosiła straty – przypomina nasza rozmówczyni z Accreo Taxand.

Joanna Patyk, doradca podatkowy, właściciel Kancelarii Podatkowej Tax & Business, uważa, że wybór podatku zryczałtowanego lub karty podatkowej jest zalecany dla podmiotów, którzy uzyskują przychody z określonych źródeł (np. taksówkarz, fryzjer, wynajmujący lokale). Te formy opodatkowania są stosunkowo łatwe w rozliczaniu.

Paweł Jabłonowski, doradca podatkowy, w kancelarii Chałas i Wspólnicy, zwraca uwagę, że wybór formy opodatkowania zależy od wysokości dochodów danej osoby oraz jej współmałżonka, zakładając, że osoba ta prowadzi działalność gospodarczą, która umożliwia podjęcie decyzji w tym zakresie. Przyjmując, że wysokość dochodów nie przekroczy pierwszego progu skali podatkowej (85 528 zł), nie jest korzystne wybieranie stawki liniowej, która wynosi 19 proc. Opodatkowanie według skali progresywnej pozwoli na opodatkowanie całego dochodu w stawce 18 proc.

Jeżeli przedsiębiorca nie planuje ponoszenia inwestycji oraz gdy jego działalność nie wiążę się z ponoszeniem kosztów działalności, należy rozważyć rozliczenie podatkiem zryczałtowanym, którego stawki są znacznie niższe niż stawka 18 proc. Podobna uwaga dotyczy opodatkowania najmu, który można opodatkować na zasadach ogólnych, podatkiem zryczałtowanym lub w ramach prowadzonej działalności gospodarczej.