Stosowanie preferencyjnej stawki odsetek za zwłokę od zaległości podatkowych, tj. obniżonej o 75 proc. w stosunku do stawki podstawowej uzależnione jest m.in. od złożenia korekty deklaracji. Wymóg ten nie jest możliwy do spełnienia w przypadku zaliczek wpłacanych w ciągu roku przez przedsiębiorców, gdzie obowiązek składania deklaracji nie występuje. Wobec tego powstaje pytanie, jak i czy w ogóle firma może w trakcie roku podatkowego korzystać z obniżonych odsetek.

Jak przyznaje Alicja Sarna, doradca podatkowy w MDDP, z literalnego brzmienia art. 56 par. 1a Ordynacji podatkowej (t.j. Dz.U. z 2005 r. nr 8, poz. 60 z późn. zm.) można wnioskować, że w przypadku gdy podatnik sam koryguje wysokość obliczonej i wpłaconej przez siebie zaliczki, nie będzie mógł skorzystać z preferencyjnej stawki odsetek za zwłokę – nie złoży bowiem prawnie skutecznej korekty deklaracji, a więc tym bardziej nie wpłaci zaległej kwoty (wraz z odsetkami) w ciągu 7 dni od złożenia korekty. Zdaniem naszej rozmówczyni pogląd taki nie jest jednak do zaakceptowania biorąc pod uwagę cel regulacji dotyczącej obniżonych odsetek, jakim jest skłonienie podatników do jak najszybszego weryfikowania swoich rozliczeń i wpłacania potencjalnych zaległości podatkowych.

– Zasadne wydaje się przyjęcie, że podatnik jest uprawniony do skorzystania z obniżonej stawki odsetek za zwłokę w każdym przypadku, gdy dokonuje korekty swoich rozliczeń podatkowych dobrowolnie, nawet jeżeli nie złożył korekty deklaracji – o ile nie był zobowiązany do złożenia deklaracji pierwotnej – uważa Alicja Sarna.

Zdania na ten temat są jednak podzielone. Paweł Jabłonowski, szef departamentu podatkowego Chałas i Wspólnicy Kancelaria Prawna, stwierdza, że zobowiązanie podatkowe wpłacane bez konieczności składania deklaracji nie może podlegać skorygowaniu na skutek złożenia korekty, np. zaliczki na podatek dochodowy od osób prawnych. W konsekwencji nie można zastosować obniżonej stawki odsetek za zwłokę w trakcie roku podatkowego.

– Przepis o stosowaniu obniżonych zaliczek pozostaje w pewnych dość częstych sytuacjach nie do zastosowania. Może to być celowy zabieg ustawodawcy, aby podatnicy nie kredytowali pewnych zobowiązań podatkowych kosztem Skarbu Państwa – argumentuje Paweł Jabłonowski.

Dr Krzysztof Biernacki, doradca podatkowy w Rödl & Partner, zwraca jednak uwagę, że praktyka dotycząca korekt płaconych w ciągu roku zaliczek na podatek jest zróżnicowana w zależności od stanowiska zajmowanego przez poszczególne organy podatkowe. Bardzo często organy podatkowe nie rozliczają nadpłaconych zaliczek w poszczególnych miesiącach lub kwartałach, ale oczekują na złożenie deklaracji rocznej.

– W takim przypadku najlepszym dla podatnika rozwiązaniem jest rozliczenie ewentualnych nadpłat lub zaległości związanych z zaliczkami dopiero w rocznej deklaracji – radzi nasz rozmówca.

W celu skorzystania ze stawki preferencyjnej można złożyć deklarację roczną z wykazaną kwotą nieprawidłowych zaliczek, a następnie złożyć jej korektę, stosując stawkę preferencyjną.

Przy drugim rozwiązaniu, czyli bieżącym rozliczaniu zaliczek, zdaniem eksperta ze względu na niemożność złożenia korekty deklaracji odnoszącej się do zaliczki nie jest możliwe zastosowanie stawki preferencyjnej przy ich korekcie.

Stawki odsetek

Od 9 listopada 2010 r. stawka odsetek za zwłokę od zaległości podatkowych wynosi:

12 proc. – podstawowa

9 proc. – obniżona