TOMASZ RYSIAK

prawnik z kancelarii Magnusson

Transakcja nabycia składników majątkowych o znacznej wartości może wiązać się z pewnym ryzykiem podatkowym dla nabywcy. Zgodnie z art. 112 Ordynacji podatkowej nabywca przedsiębiorstwa, jego zorganizowanej części oraz składników majątkowych związanych z działalnością gospodarczą zbywającego o wartości przewyższającej kwotę 15 tys. odpowiada solidarnie za powstałe do dnia nabycia zaległości podatkowe zbywającego. Jednocześnie zakres odpowiedzialności nabywcy jest ograniczony do wartości nabytego przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanej części. Ustawodawca w celu zapewnienia nabywcom większego bezpieczeństwa wprowadził możliwość ograniczenia odpowiedzialności nabywców do zaległości wykazanych przez urząd w zaświadczeniu wydawanym w trybie przewidzianym w art. 306g Ordynacji podatkowej.

Okres pełnej skuteczności tego rodzaju zaświadczeń został ograniczony w czasie, gdyż zgodnie z art. 112 ust. 7 Ordynacji podatkowej zaświadczenie wydawane w trybie art. 306g Ordynacji podatkowej jest w pełni skuteczne, jeżeli od dnia wydania zaświadczenia do dnia transakcji upłynęło 30 dni w przypadku zbycia przedsiębiorstwa lub jego części, lub też trzy dni w przypadku zbycia pozostałych składników majątku.

Organy podatkowe prezentowały jednolite stanowisko, że zaświadczenie skutecznie ograniczające odpowiedzialność za zaległości podatkowe zbywającego może być wydane jedynie przed zawarciem transakcji. Również NSA w wyroku z 18 czerwca 2003 r. (sygn. akt SA/Bd 1591/03) wypowiedział się za możliwością uzyskania zaświadczenia w trybie art. 306g Ordynacji podatkowej jedynie przed dokonaniem transakcji, stwierdzając: logiczne jest również że zaświadczenie takie nabywca powinien posiadać przed nabyciem środka trwałego, gdyż wtedy będzie mógł twierdzić, że decyzję o nabyciu podjął działając w zaufaniu do urzędowej informacji o wielkości zadłużenia zbywcy. Również w orzeczeniu z 26 października 2007 r. (sygn. akt I SA/Lu 479/07) WSA w Lublinie stwierdził, że jedynie uzyskanie zaświadczenia w trybie art. 306g Ordynacji podatkowej o braku zaległości podatkowych zbywcy przez nabyciem majątku pozwala nabywcy przedsiębiorstwa na uchylenie się odpowiedzialności za zaległości podatkowe jego zbywcy.

Jednolite stanowisko w tym zakresie znacznie utrudniało działalność gospodarczą podatników. Byli oni, z uwagi na konieczność 7-dniowego oczekiwania na zaświadczenie, zmuszeni do odraczania zawarcia transakcji lub też, gdy nie było to możliwe, do nabywania składników majątkowych bez zaświadczenia, co oznacza ryzyko odpowiedzialności za zaległości podatkowe zbywającego.

Jednak w ostatnim czasie dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie zaprezentował odmiennie od sądów administracyjnych bardziej liberalne dla podatników stanowisko. W interpretacji z 6 grudnia 2007 r. (nr IP-PB3-423-206/07-2/AJ) organ podatkowy przychylił się do stanowiska podatnika, stwierdzając, że możliwe jest uzyskanie zaświadczenia w trybie art. 306g Ordynacji podatkowej ograniczającego odpowiedzialność za zaległości podatkowe zbywającego już po zawarciu transakcji. Ta interpretacja może skutkować zakończeniem niepewności podatników, którzy nie byli w stanie uzyskać odpowiedniego zaświadczenia przed nabyciem składników majątkowych.

(EM)