Od kiedy obowiązuje regulacja, na podstawie której wkłady niepieniężne nie korzystają z ogólnego zwolnienia z VAT, tj. od kwietnia 2009 roku, dla udziałowców (akcjonariuszy) oraz spółek często problematyczne jest ustalenie właściwej podstawy opodatkowania przy takiej czynności. Problem z rozpoznaniem prawidłowej wartości udziałów (akcji), tj. w wartości netto czy brutto objętych w zamian za aport, może niejednokrotnie stwarzać negatywne konsekwencje finansowe dla wspólnika (akcjonariusza) wnoszącego aport.

Podstawa opodatkowania

Organy podatkowe przyjmują powszechnie, że podstawa opodatkowania powinna być w takiej sytuacji ustalona na poziomie rynkowej wartości przedmiotu aportu, przy czym wartość ta powinna już uwzględniać należny VAT.

W doktrynie jednak, jak mówi Tomasz Siennicki, doradca podatkowy w Kancelarii Marciniuk i Wspólnicy, stanowisko to jest często negowane. Podstawa opodatkowania powinna być określana na podstawie art. 29 ust. 1 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. nr 54, poz. 535 z późn. zm.) i odpowiadać nominalnej wartości udziałów (akcji) objętych przez wspólnika (akcjonariusza).

– Dodatkowo wartość nominalna udziałów może być niższa niż wartość rynkowa wkładu, a przepisy kodeksu handlowego nie sprzeciwiają się temu – dodaje Tomasz Siennicki.

Można przecież założyć, że podatnik wnosi wkład o wartości rynkowej 100 tys. zł w zamian za udziały o wartości nominalnej 50 tys. zł, a następnie sprzedaje te udziały za 100 tys. zł, bo spółka nadal ma majątek o wartości 100 tys. zł. W końcowym efekcie będzie miał zatem 100 tys. zł, w sytuacji gdy dla potrzeb rozliczenia VAT przyjęta byłaby kwota 50 tys. zł.