Robert Pasternak

partner i radca prawny w Deloitte Legal, Pasternak i Wspólnicy Kancelaria Prawnicza

Brak jednoznacznego uregulowania nakazującego wypłatę odsetek przez organ podatkowy w przypadku nieterminowego zwrotu VAT nie zachęcał do szybkiego rozpatrywania spraw przez urzędy. Wielokrotnie zdarzało się, że procedury zwrotu VAT zmusiły zagraniczne podmioty do wystąpienia z żądaniem zapłacenia odsetek od nieterminowych zwrotów. Organy podatkowe odmówiły prawa do odsetek, argumentując to brakiem podstawy prawnej dla ich wypłaty. Nie zwróciły one jednak uwagi na fakt, że Europejski Trybunał Sprawiedliwości np. w sprawie C-390/06 analizował, czy dochodzi do naruszenia zasady niedyskryminacji, gdy w rozpatrywanym przez ETS przypadku prawo belgijskie przewidywało mniej korzystne reguły wypłacania odsetek dla podmiotów zagranicznych wnioskujących o zwrot podatku na gruncie VIII Dyrektywy w porównaniu do reguł przewidzianych dla podmiotów krajowych. W opinii ETS sytuacja taka była nieuzasadnioną dyskryminacją i jest niedopuszczalna na podstawie Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską. W Polsce podobne stanowisko prezentują sądy administracyjne, np. NSA w wyroku z 3 września 2009 r. (sygn. akt I FSK 742/08), wyroku z 21 kwietnia 2009 r. (sygn. akt I FSK 96/08) oraz wyroku z 21 stycznia 2010 r. (sygn. akt I FSK 1948/08). Sądy administracyjne uznały, że podmioty zagraniczne mają prawo do odsetek w przypadku nieterminowych zwrotów VAT. NSA stwierdził, że jeżeli ustawodawca przyznaje podmiotowi krajowemu uprawnienie do żądania odsetek za opóźnienie w wypłacie należnego mu zwrotu będącego rezultatem realizacji przez niego prawa do odliczenia podatku naliczonego od zakupów poczynionych w Polsce, wykorzystywanych do czynności wykonywanych (opodatkowanych) na terytorium kraju, to nie ma podstaw, aby w gorszej pozycji prawnej znajdował się podmiot zagraniczny, który w tych samych okolicznościach, swoją działalność opodatkowuje poza Polską.