Ministerstwo nie chce oddać 10 mld zł akcyzy

Zwrot w zawieszeniu

Dotychczas wytwórcy energii złożyli wnioski o zwrot ponad 6,5 mld zł nienależnie zapłaconej akcyzy. Marcin Zawadzki, doradca podatkowy w Ernst & Young, podaje nam, że jak na razie organy celne konsekwentnie odmawiają przedmiotowego zwrotu bądź też odwlekają wydanie decyzji w tym zakresie. Do tej pory jest zaledwie kilka wyroków prawomocnych ostatecznie przyznających podatnikom zwrot akcyzy (patrz np. wyrok WSA w Lublinie, sygn. I/SA Lu 23/08) – i to głównie ze względu na fakt, że organy celne nie złożyły skargi do NSA.

– Na tym tle skierowanie pytania prawnego przez NSA do TK jest niewątpliwie korzystne dla władz celnych – ocenia Marcin Zawadzki.

Jego zdaniem w praktyce oznacza to bowiem możliwość zawieszania toczących się postępowań dotyczących zwrotu nienależnie zapłaconej akcyzy i w rezultacie opóźnienie uzyskania przez podatników ostatecznych rozstrzygnięć do czasu zajęcia stanowiska przez TK.

– Daje to dodatkowy czas organom celnym, które oczekują pomysłów ze strony Ministerstwa Finansów na zamknięcie wnioskującym drogi do państwowej kasy – dodaje Marcin Zawadzki. Z drugiej strony, odsuwanie zwrotu skutkuje narastaniem odsetek należnych podatnikom, w ten sposób potęgując niekorzystny dla budżetu efekt.

Resort ma plan

Kolejnym już pomysłem MF jest ograniczenie zwrotu akcyzy tylko do ilości energii stanowiącej tzw. straty przesyłowe. Jak podkreśla Sylwia Kulczycka, doradca podatkowy w Ernst & Young, najnowszy projekt ustawy w tym zakresie został opublikowany w ostatnich dniach na stronach internetowych ministerstwa. Zgodnie z tym projektem podmiotom, które nienależnie płaciły od 1 stycznia 2006 r. do 28 lutego 2009 r. akcyzę od energii elektrycznej, przysługuje zwrot akcyzy, jednak jedynie w stosunku do części energii, która została utracona podczas transportowania jej do finalnych konsumentów. W rezultacie, jak uznał resort, w zależności od roku podmioty uprawnione mogą oczekiwać zwrotu w wysokości pomiędzy 8,2 a 9,7 proc. kwoty akcyzy od energii w przypadku sprzedaży na rzecz podmiotów niebędących nabywcami końcowymi oraz pomiędzy 1,9 a 2,2 proc. w przypadku sprzedaży na rzecz nabywców końcowych (gdzie straty zdaniem ministerstwa i Urzędu Regulacji Energetyki będą niższe). Cały zwrot ograniczony zostanie zatem do kwoty poniżej 1 mld zł.

– Niestety nowy pomysł ministerstwa wydaje się być sprzeczny nie tylko z orzeczeniami ETS i NSA, ale również z zasadą niedziałania prawa wstecz – stwierdza Sylwia Kulczycka.

Podkreśla też, że ustawa ograniczająca zwrot akcyzy do strat przesyłowych ma mieć bowiem zastosowanie do postępowań nadpłatowych wszczętych już przed samym wejściem w życie ustawy. W praktyce oznacza to, że wytwórcy energii, którzy złożyli wnioski o zwrot akcyzy, powołując się na orzeczenia ETS i NSA, mają dostać zwrot na podstawie ustawy, która wejdzie w życie kilka miesięcy po złożeniu tych wniosków.

– Co więcej, niezależnie od stanowiska zajętego przez TK w stosunku do pytania prawnego, zadanego przez NSA, wytwórcy ci dostaną zwrot akcyzy tylko w odniesieniu do części energii, czyli odmiennie, niż wcześniej uznały ETS i NSA – ustawę można zatem poczytywać jako niedopuszczalną próbę ograniczania skutków tych wyroków – podsumowuje Sylwia Kulczycka.