Nowelizacja ustawy o VAT z 2 lipca 2009 r. przygotowana przez Ministerstwo Finansów zakłada, że zwolnione od VAT mają być usługi związane z kulturą świadczone m.in. przez instytucje kulturalne, a także usługi indywidualnych twórców i artystów wykonawców. Dotyczy to usługi w rozumieniu przepisów o prawie autorskim i prawach pokrewnych wynagradzane w formie honorariów.

Na gruncie VAT część twórców nie jest uznawana za podatników. Andrzej Nikończyk, doradca podatkowy w KND & Wspólnicy, wskazuje, że dotyczy to wszystkich zatrudnionych na umowę o pracę. Osoby tworzące i przenoszące prawa autorskie, których przychody będą zaliczane do działalności wykonywanej osobiście oraz (od dnia dodania art. 15 ust 3a w ustawie o VAT) również z innych źródeł przychodów nie będą podatnikami VAT przy spełnieniu określonych warunków.

Zdaniem Andrzeja Nikończyka użycie sformułowania a także w nowelizacji ustawy o VAT oznacza (w odróżnieniu od obecnego w tym również), że zwolnienie będzie dotyczyć nie tylko usług, które są związane z kulturą, ale wszystkich usług indywidualnych twórców. Oznacza to, że ze zwolnienia na podstawie ustawy o VAT mogliby korzystać np. publicyści i naukowcy, odliczając podatek naliczony na podstawie Dyrektywy 2006/112/WE.

Pomimo że będzie to zwolnienie niezgodne z prawem UE pozwoli podatnikom na odliczanie podatku naliczonego.

– Odliczenie będzie przysługiwało na podstawie prawa UE, co potwierdza orzecznictwo Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości w sprawach dotyczących innych krajowych zwolnień niezgodnych z dyrektywą – stwierdza Andrzej Nikończyk.

Jego zdaniem odliczenie podatku będzie wymagać rejestracji i składania deklaracji.