Obecnie w miejsce stosowanych na gruncie starej ustawy o podatku akcyzowym zwolnień od akcyzy niektórych wyrobów energetycznych stosuje się stawkę zerową. Jak podkreśla Michał Krzewiński, menedżerw PricewaterhouseCoopers, warunkiem jej zastosowania jest, jak poprzednio, przeznaczenie ich na określone cele. Ponadto dla takich wyrobów, w przypadku ich zużycia do produkcji innych wyrobów, ustalane są normy dopuszczalnego zużycia. Ich przekroczenie wiąże się z koniecznością zapłaty akcyzy z zastosowaniem stawki sankcyjnej.

Stawka sankcyjna

Jako stawki sankcyjne zdefiniowano stawki określone w art. 89 ust. 1 pkt 14 albo 15 ustawy akcyzowej. Jak wyjaśnia nam Michał Krzewiński, punkt 14 określa stawkę dla pozostałych paliw silnikowych, natomiast pkt 15 – dla pozostałych paliw opałowych.

– Takie rozwiązanie powoduje, że w praktyce nie wiadomo, którą ze stawek należy zastosować – sygnalizuje ekspert PricewaterhouseCoopers.

Dodaje, że dla zobrazowania istoty problemu warto posłużyć się przykładem benzyny lakierniczej. Taka benzyna jest powszechnie wykorzystywana m.in. do produkcji farb i lakierów, i takie jej wykorzystanie uprawnia do zastosowania zerowej stawki akcyzy. Załóżmy zatem, że w pewnym okresie przedsiębiorca przekroczył określone dla tej benzyny normy zużycia o 1000 litrów. W konsekwencji, przedsiębiorca musi te 1000 litrów opodatkować akcyzą według właściwej sankcyjnej stawki. Ma on do wyboru stawkę właściwą dla pozostałych paliw silnikowych albo pozostałych paliw opałowych.

– Aby zastosować jedną ze stawek, które daje nam do wyboru ustawodawca, należy ustalić, czy benzyna lakiernicza w ilości, o którą została przekroczona norma zużycia, była paliwem silnikowym czy też opałowym – podpowiada Michał Krzewiński.

Wskazuje jednocześnie, że analizując przepisy ustawy i zawarte w niej definicje, można stwierdzić, że w omawianym przypadku (zakładając, że nie doszło do sprzedaży nadwyżki na stacji benzynowej), benzyny lakierniczej nie można uznać ani za paliwo silnikowe, ani opałowe. Jaką zatem zastosować stawkę akcyzy dla benzyny lakierniczej (i innych wyrobów energetycznych opodatkowanych ze względu na przeznaczenie stawką zerową) w przypadku przekroczenia dopuszczalnych norm zużycia? Według Michała Krzewińskiego na gruncie obecnie obowiązujących przepisów na to pytanie nie da się odpowiedzieć.

Przepisy do zmiany

Wprowadzenie stawek sankcyjnych, zgodnie z intencją ustawodawcy, miało na celu wyeliminowanie patologii w obrocie niektórymi wyrobami energetycznymi. Jednak – jak zauważa Michał Krzewiński – wdrażając nieprecyzyjne przepisy regulujące tę kwestię, ustawodawca potencjalnie naraża uczciwych przedsiębiorców na prowadzenie uciążliwych sporów z organami podatkowymi.

Z praktyki wiadomo, że organy podatkowe w sytuacjach wątpliwych starają się zastosować stawkę najwyższą z możliwych.

– Projektowana nowelizacja ustawy o podatku akcyzowym eliminuje nieprecyzyjny przepis, jednak wprowadza rozwiązanie bardzo niekorzystne dla przedsiębiorców. W praktyce uczciwy przedsiębiorca, który z nie swojej winy przekroczy normy zużycia, będzie zawsze płacił najwyższą stawkę w wysokości 1822 zł/1000 litrów – podsumowuje Michał Krzewiński.

Ważne

Aby wyroby energetyczne były objęte zerową stawką akcyzy, muszą zostać przeznaczone na określone cele. Nie mogą też przekraczać dopuszczalnych norm zużycia