Podatnicy, chcąc zabezpieczyć własny majątek, często zbywają go na rzecz członków rodziny. Wierzą, że to działanie uchroni ich przed egzekucją. Niestety, jest to działanie pozornie skuteczne. Tomasz Gałka z Kancelarii Olesiński i Wspólnicy zauważa, że co prawda w prawie podatkowym brak jest regulacji odpowiadających cywilnoprawnej skardze pauliańskiej. Taka instytucja pozwoliłaby organom skarbowym dochodzić uznania bezskuteczności czynności prawnych przenoszących majątek podatnika na rzecz innych podmiotów.

Jednak przepisy procedury podatkowej chronią interesy fiskusa, zwłaszcza stosunku do członków najbliższej rodziny dłużnika. Odpowiedzialność podatnika obejmuje nie tylko jego majątek odrębny, ale również majątek wspólny jego i małżonka. Ustawodawca wskazał też sytuacje, w których za długi podatkowe odpowiedzialnymi można uczynić członków rodziny.

– Ochrona majątku przed egzekucją długów podatkowych poprzez zbycie czy darowanie na rzecz takich osób, w sytuacji gdy organy podatkowe mają możliwość egzekucji z majątku tych osób, w praktyce staje się nieskuteczna – uważa Tomasz Gałka.

Dotyczy to zwłaszcza członków rodziny podatnika, którzy stale z nim współdziałają przy prowadzeniu działalności gospodarczej. Odpowiadają oni za długi podatnika wynikające z prowadzonej przez niego działalności do wysokości korzyści uzyskanych z tej działalności. W ocenie eksperta również ograniczenie wspólności majątkowej małżonków i przeniesienie składników do majątku odrębnego małżonka podatnika może nie uchronić przed zaspokojeniem się fiskusa z tego majątku.

– Skutki ograniczenia wspólności nie odnoszą się do zobowiązań powstałych przed zawarciem umowy ustalającej to ograniczenie – przypomina Tomasz Gałka.

SKARGA PAULIAŃSKA

Rodzaj powództwa, którego celem jest uznanie danej czynności między dłużnikiem a osobą trzecią za bezskuteczną w stosunku do wierzyciela, który został pokrzywdzony.