Minister na zwrocie akcyzy od energii zaoszczędzi 9 mld zł

Uprawnieni do zwrotu

Zgodnie z projektem ustawy zwrot nadpłaty będzie przysługiwał podatnikowi akcyzy, który w okresie od 1 stycznia 2006 r. do 28 lutego 2009 r., wyprodukowaną przez siebie, nabytą wewnątrzwspólnotowo albo importowaną energię sprzedał podmiotowi, który nie był ostatecznym nabywcą, oraz zapłacił z tego tytułu podatek akcyzowy.

Zdaniem Szymona Parulskiego nie można zgodzić się z uzasadnieniem projektu. Dyrektywa energetyczna literalnie nie wskazuje, kto jest podatnikiem akcyzy od energii, ale interpretacja całego art. 21 ust. 5 tej dyrektywy nie pozostawia wątpliwości, że ma nim być dystrybutor.

– Problem nie polega na tym, że zwrot akcyzy w całości, byłby niezgodny z prawem UE. Jeżeli raz złamano zasady, to nie można odmawiać zwrotu, zasłaniając się przepisami, które samemu się naruszyło – stwierdza Szymon Parulski.

Z kolei Szymon Daszuta, doradca podatkowy w kancelarii Salans, zwraca uwagę, że skutkiem wejścia w życie komentowanej ustawy będzie zagwarantowanie ex lege (ustawowo) podatnikom ubiegającym się o zwrot nadpłaty akcyzy od energii elektrycznej możliwości częściowego uzyskania zwrotu (tj. w wysokości akcyzy zapłaconej od sprzedaży części energii stanowiącej straty przesyłowe) wraz z odsetkami.

Organy celne uzyskają możliwość wydawania pozytywnych dla podatników rozstrzygnięć w sprawach o stwierdzenie nadpłaty, co powinno znacznie skrócić proces uzyskiwania zwrotów.

Zdaniem Szymona Daszuty z tej perspektywy proponowany zabieg legislacyjny należy ocenić w miarę pozytywnie. Jednak wejście w życie ustawy nie powinno w żaden sposób ograniczyć wynikającego z Ordynacji podatkowej prawa podatników do uzyskania zwrotu nadpłaconej akcyzy w pełnym zakresie.

– Wbrew stanowisku wyrażonemu w projekcie ustawy, uzyskaniu zwrotu całej nadpłaconej akcyzy nie stoi na przeszkodzie fakt, że w finalnym rozliczeniu ciężar ekonomiczny akcyzy został przerzucony na konsumentów, co zresztą potwierdził NSA w niedawnej uchwale – argumentuje Szymon Daszuta.

Dodaje, że podatnicy, których nie usatysfakcjonuje jedynie częściowy zwrot nadpłaty, będą mogli w dalszym postępowaniu skutecznie dochodzić zwrotu pozostałej części nadpłaconej akcyzy.

Również Barbara Bona, menedżer w Ernst & Young, zwraca uwagę, że projekt należy rozumieć jako potwierdzenie prawa podatników, którzy uiszczali akcyzę do jej zwrotu od tej części energii elektrycznej, która stanowi straty przesyłowe i dystrybucyjne (a więc nie została ostatecznie dostarczona końco- wym nabywcom). W odniesieniu do pozostałej części akcyzy, zwrot akcyzy, będzie nadal przysługiwał na zasadach ogólnych wynikających z Ordynacji podatkowej.

– Ograniczenie prawa do zwrotu wyłącznie do części dotyczącej strat przesyłowych, na co wskazuje się w uzasadnieniu ustawy, oraz twierdzenie, że w pozostałym zakresie polskie przepisy były zgodne z przepisami wspólnotowymi, jest sprzeczne z wyrokiem ETS oraz z prawem wspólnotowym – mówi Barbara Bona.

Złożenie wniosku

Aby otrzymać zwrot podatku, konieczne będzie złożenie wniosku o nadpłatę akcyzy. Kwota zwrotu byłaby obliczana poprzez pomnożenie odpowiedniego dla danego roku wskaźnika strat i kwoty akcyzy zapłaconej przez producenta energii elektrycznej, wskazanej we wniosku. Resort finansów oszacował, że straty przesyłowe wyprodukowanej, nabytej wewnątrzwspólnotowo albo importowanej energii elektrycznej wynoszą: 9,73 proc. w 2006 roku; 9,10 proc. w 2007 roku; 8,20 proc. w 2008 roku; 8,20 proc. w 2009 roku. Będzie też możliwość odzyskania większej części podatku. Jednak w takim przypadku podatnik uprawniony do zwrotu nadpłaty będzie musiał udowodnić rzeczywiste straty przesyłowe w okresie objętym wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty.

Według Zbigniewa Liptaka, doradcy podatkowego z Baker & McKenzie, w zasadzie należałoby pochwalić każde działanie Ministerstwa Finansów, którego celem jest (choćby częściowe) zrekompensowanie podatnikom ich strat poniesionych wskutek obowiązywania przepisów niezgodnych z prawem Wspólnoty. Zastanawia jednak fakt, że projekt ustawy dotyczy wyłącznie strat przesyłowych, a więc tylko ułamka zapłaconej akcyzy.

– Czy aby nie przeżywamy ponownie sytuacji z okresu bezpośrednio po wyroku ETS w sprawie Brzeziński (C-313/05). Wtedy to uczyniono wiele, aby faktycznie zniechęcić do odzyskiwania podatku akcyzowego od samochodów osobowych sprowadzonych z innych krajów UE – zastanawia się Zbigniew Liptak.

Grzegorz Maślanko wskazuje, że zasady zwrotu nadpłat są precyzyjnie określone w Ordynacji podatkowej. Projekt ustawy jest najwyraźniej pomysłem na ograniczenie skutków dla budżetu niekorzystnego dla polskich władz orzeczenia ETS.

Stosowanie ustawy

Specjalna ustawa o zwrocie akcyzy od energii ma wejść w życie po upływie 14 dni od dnia jej ogłoszenia w Dzienniku Ustaw. Jej przepisy znajdą zastosowanie również do postępowań wszczętych i niezakończonych, a także zakończonych przed dniem jej wejścia w życie.

– Wejście w życie tej ustawy może wydłużyć spory podatników z fiskusem. Korzystne jest to, że ok. 10 proc. zwrotu powinno nastąpić szybko. Pozostała część może wymagać kolejnego wyroku ETS – podsumowuje Szymon Parulski.