Zgodnie z ustawą o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. z 2000 r. nr 14, poz. 176 z późn. zm.) świadczenia pomocy materialnej dla uczniów o charakterze socjalnym są zwolnione z podatku dochodowego. W ramach tego rodzaju pomocy uczeń ma prawo do stypendium szkolnego i zasiłku szkolnego. Oba świadczenia mogą być udzielane w formie pomocy rzeczowej na cele edukacyjne, w tym w szczególności zakupu podręczników, książek i innych pomocy naukowych. Stypendium szkolne może otrzymać uczeń znajdujący się w trudnej sytuacji materialnej, wynikającej z niskich dochodów na osobę w rodzinie. Zasiłek szkolny może być przyznany natomiast uczniowi znajdującemu się przejściowo w trudnej sytuacji materialnej z powodu zdarzenia losowego.

Miesięczna wysokość dochodu na osobę w rodzinie ucznia uprawniająca do ubiegania się o stypendium szkolne nie może być większa niż kwota, o której mowa w art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej, tj. 351 zł netto. Wyprawkę szkolną dla dzieci, u których dochód na osobę w rodzinie nie przekracza tej kwoty, finansuje również rząd na podstawie rozporządzenia w sprawie szczegółowych warunków udzielania pomocy finansowej dzieciom i uczniom na zakup podręczników (Dz.U. z 2008 r. nr 147, poz. 931).

Pomoc uczniom z niezamożnych rodzin może być również przyznawana w oparciu o przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych i pomocy społecznej. Przepisy ustawy o PIT zwalniają z podatku świadczenia pomocy społecznej oraz wypłacone na podstawie tych przepisów.