Raje podatkowe będą istniały w nowej formie

Możliwe działania

O rajach podatkowych głośno zrobiło się po ostatnim szczycie G20, podczas którego zapowiedziano walkę z rajami podatkowymi. Doktor Janusz Fiszer, partner w Kancelarii Prawnej White & Case i docent UW, tłumaczy nam, że państwa grupy G20 nie mogą same bezpośrednio zlikwidować lub istotnie zmienić regulacji prawnych w państwach określonych jako raje podatkowe, gdyż są to przepisy wewnętrzne tych państw. Ponadto zawsze wystąpi zjawisko swoistego wyścigu pomiędzy jurysdykcjami, których gospodarki istotnie zależą od istnienia sektora usług finansowych, a innymi państwami, w których podatnicy szukają bardziej korzystnych regulacji prawno-podatkowych i dla celów optymalizacji podatkowej.

– Przyjazny podatnikowi, czyli łagodny system podatkowy i elastyczne prawo spółek są podstawą ekonomicznego bytu wielu państw i terytoriów zależnych. Zjawisko to istniało, istnieje i będzie istniało nadal, tyle tylko że być może w mniejszej skali, a korzystanie z rajów podatkowych stanie się trudniejsze i droższe – argumentuje dr Janusz Fiszer.

Dodaje, że państwa grupy G20 mogą jednak podjąć skoordynowane działania ukierunkowane na zmianę regulacji prawnych w państwach określonych jako raje podatkowe w sposób pośredni, m.in. wywierając presję polityczną na te państwa.

Raje nie znikną

Mimo zaostrzenia polityki wobec rajów podatkowych nie wydaje się, aby zostały one całkowicie wyeliminowane. Zdaniem Rafała Chmielewskiego wciąż pozostają obszary, które nie zareagowały na wezwania OECD oraz szczytu G20 do przyjęcia międzynarodowych standardów współpracy w zakresie podatków.

– Nie zapominajmy, że klientami instytucji finansowych zlokalizowanych w rajach są także osoby, które mają istotny wpływ na politykę wewnętrzną oraz światową, a więc są żywo zainteresowane w ich utrzymaniu – stwierdza Rafał Chmielewski.

Podkreśla też, że nawet jeśli uda się zlikwidować takie oazy, to wciąż w ofercie prawników pozostaną raje nieoficjalne, takie jak np. stan Delaware w USA.

Mniejsza tajemnica

Eksperci są zgodni: jurysdykcje określane mianem rajów podatkowych nie znikną. Jednak niewątpliwie zmiany nastąpią w zakresie tajemnicy bankowej, która w obecnym kształcie – zdaniem OECD i państw grupy G20 – praktycznie uniemożliwia organom podatkowym innych państw skuteczną walkę z oszustwami podatkowymi. Na ten aspekt zwraca uwagę dr Janusz Fiszer, który tłumaczy nam, że przykładowo Szwajcaria – od dziesięcioleci tradycyjnie uznawana za przykład państwa o ścisłej tajemnicy bankowej – zaczyna udostępniać innym państwom dane niektórych posiadaczy kont bankowych i rozpoczyna negocjację umów międzynarodowych w tym przedmiocie, m.in. z Polską.

– Można się spodziewać nie tyle likwidacji rajów podatkowych, ile stopniowej zmiany regulacji prawnych, szczególnie w zakresie tajemnicy bankowej – mówi dr Fiszer.

40 krajów znajduje się na polskiej liście rajów podatkowych