RAPORT

Rozliczając PIT za 2008 rok, podatnicy po raz pierwszy mogą odliczyć składki, które w trakcie ubiegłego roku wpłacili do niektórych zagranicznych systemów ubezpieczeń społecznych. Zdaniem ekspertów PricewaterhouseCoopers uwzględnienie zagranicznych składek w polskim PIT może w praktyce przysporzyć problemów, a w konsekwencji zniechęcić podatników do ich uwzględniania w rozliczeniach z fiskusem.

Kto odliczy składki...

Nowe, korzystne przepisy ustawy o PIT dotyczą tych podatników, którzy w 2008 roku z własnych środków opłacali składki na obowiązkowe ubezpieczenia społeczne bądź ubezpieczenie zdrowotne w innym niż Polska kraju członkowskim Unii Europejskiej, Europejskiego Obszaru Gospodarczego lub Szwajcarii. Jak tłumaczy nam Krystian Rakoniewski, konsultant PricewaterhouseCoopers, skorzystanie z odliczenia składek (od dochodu - składek na ubezpieczenia społeczne i od podatku do wskazanego limitu - w przypadku składki na ubezpieczenie zdrowotne) uzależnione jest od spełnienia wielu dodatkowych warunków.

Przede wszystkim zagraniczne składki nie mogły zostać odliczone od dochodu bądź od podatku w innym kraju Unii Europejskiej, Europejskiego Obszaru Gospodarczego lub Szwajcarii, a dochód, od którego zostały naliczone, nie może być zwolniony z polskiego podatku na mocy umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania, której stroną jest Polska.

- Nie może to też być dochód, od którego na podstawie Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku - podkreśla Krystian Rakoniewski.

Dodaje, że zagraniczne składki odliczy podatnik, który osiągnął dochód z pracy wykonywanej np. na terytorium Belgii. Składki zostaną odliczone od dochodu podlegającego opodatkowaniu w Polsce.

- Drugą grupą osób, która skorzysta z omawianych odliczeń, są osoby pracujące w Polsce na podstawie zagranicznych kontraktów, które mimo że podatki płacą w Polsce, nadal podlegają - na podstawie odpowiednich certyfikatów E101 - ubezpieczeniom społecznym (i/lub ubezpieczeniu zdrowotnemu) w swoich krajach macierzystych. Takie osoby również odliczą zagraniczne składki albo od dochodu (składki na ubezpieczenia społeczne), albo od podatku (składki na ubezpieczenie zdrowotne) należnego w Polsce - stwierdza Krystian Rakoniewski.

...i jak wykaże je w PIT...

Podatnicy, którzy spełniają warunki do odliczenia zagranicznych składek na ubezpieczenia społeczne lub zdrowotne, w pierwszej kolejności powinni zgromadzić dokumenty źródłowe, które potwierdzają kwoty zapłaconych z ich środków składek. Na ten aspekt zwraca uwagę Barbara Kolimeczkow, starszy menedżer w PricewaterhouseCoopers, która wyjaśnia, że mogą to być np. paski płacowe, odpowiedniki polskich formularzy PIT-11 czy ZUS RMUA bądź dokumenty wystawione przez zagraniczne instytucje ubezpieczenia społecznego.

Następnie należy zbadać, jakiego rodzaju składki zostały opłacone za granicą w celu ustalenia kwot składek podlegających odliczeniu od dochodu (odpowiedniki polskich składek na ubezpieczenia społeczne) bądź od podatku (odpowiednik polskiego ubezpieczenia zdrowotnego). Kolejną kwestią jest przeliczenie zagranicznych składek na złote polskie.

- Jeżeli nie jest znana data zapłaty poszczególnych składek, rozsądnym rozwiązaniem wydaje się przyjęcie kursu wymiany waluty z dnia, w którym płatność składek stała się należna - podpowiada Barbara Kolimeczkow.

W końcowym etapie należy przenieść przeliczone na złote roczne wartości składek do formularzy zeznań podatkowych. I tak podatnicy rozliczający się na PIT-37 wykażą łączną kwotę zapłaconych składek na polskie i zagraniczne ubezpieczenia społeczne w rubryce 93 (podatnik) oraz 94 (małżonek) oraz dodatkowo wskażą kwoty jedynie zagranicznych składek w rubryce 95 (podatnik) oraz 96 (małżonek). Natomiast polskie i zagraniczne składki na ubezpieczenie zdrowotne powinny być wykazane w rubryce 110 (podatnik) oraz 111 (małżonek), a dodatkowo same wartości zagranicznych składek na ubezpieczenie zdrowotne należy wpisać do rubryk 112 (podatnik) oraz 113 (małżonek).

- Podatnicy rozliczający się na PIT-36 powinni wypełnić rubryki 139-142 (w odniesieniu do składek na ubezpieczenia społeczne) oraz 176-179 (dotyczące składek na ubezpieczenie zdrowotne). Podatnicy korzystający z PIT-36L wpiszą zagraniczne składki do rubryk 35-36 oraz 50-51 - wylicza Barbara Kolimeczkow.