Chodziło o zarejestrowaną dla celów VAT gminę, która w ramach działalności gospodarczej oddawała osobom fizycznym i prawnym część swoich gruntów w użytkowanie wieczyste.

Takie transakcje zasadniczo są traktowane jako odpłatna dostawa towarów i podlegają VAT. Problem powstał przy zamianie dwóch nieruchomości między przedsiębiorcami.

Dla jednej z nich nie ustalono bowiem wysokości opłat z tytułu użytkowania wieczystego. Przedsiębiorca (park narodowy), który pozbywał się nieruchomości, był z nich zwolniony zgodnie z art. 7 ust. 6 i ust. 7 nowelizacji ustawy o ochronie przyrody (Dz.U. z 2011 r., nr 224, poz. 1337). Taka preferencja to prawo podmiotowe, więc nie przysługuje następnemu użytkownikowi nieruchomości. Gmina musiała w związku z tym określić nowe stawki opłaty za użytkowanie wieczyste zgodnie z art. 221 par. 2 oraz art. 78 ustawy o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 121 ze zm.). Ustaliła ją w wysokości 1 proc. wartości nieruchomości, czyli ponad 97 tys. zł. Sądziła, że powinna doliczyć do niej 23 proc. VAT (blisko 22,5 tys. zł). Nowy użytkownik nieruchomości zaprotestował, uznając, że podatek jest już wliczony w samą opłatę. Gmina nie zgodziła się z tym i podkreślała we wniosku o interpretację, że przy takim sposobie rozliczeń ciężar daniny byłby przerzucony na sprzedawcę – czynnego podatnika VAT. To zaś przeczy podstawowym zasadom tego podatku, który z założenia obciąża konsumentów, a nie przedsiębiorców. Samorządowcy powołali się też na orzeczenia Sądu Najwyższego, m.in. te wydane 29 maja 2007 r. (sygn. akt V CSK 44/07). Zdaniem gminy podobne wnioski płyną z prawomocnych wyroków Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z 18 lutego 2008 r. (sygn. akt I SA/Sz 633/08) i z 20 marca 2008 r. (sygn. akt I SA/Sz 861/07) i w Olsztynie z 4 lutego 2010 r. (sygn. akt I SA/Ol 25/10).

więcej
Wideo

Koniec użytkowania wieczystego. Co warto wiedzieć?

Dyrektor KIS nie zgodził się z gminą. Zwrócił uwagę, że zgodnie z art. 3 ust. 2 ustawy o informowaniu o cenach towarów i usług (Dz.U. z 2014 r. poz. 915) podatki od towarów i usług oraz akcyzowy są uwzględniane w cenie za towar lub usługę. Przepisy o VAT nie ingerują w sposób, w jaki ustalane są opłaty za użytkowanie wieczyste, a mówią jedynie (art. 29a ust. 1 pkt 6 ustawy o VAT), że podstawą opodatkowania jest wszystko, co dokonujący dostawy towarów otrzymał bądź spodziewa się otrzymać włącznie m.in. z ewentualnymi podatkami. Jeśli na konto gminy zgodnie z wcześniejszymi ustaleniami wpłynie jedna opłata za użytkowanie wieczyste, to będzie ona zawierać w sobie należny VAT – podsumował dyrektor KIS. 

Interpretacja dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 7 sierpnia 2018 r., nr 0114-KDIP4.4012.275.2018.2.MPE