Rozliczenie transakcji na instrumentach finansowych zawieranych w walutach obcych w praktyce bywa uciążliwe - podatnik dla celów rozliczenia podatku w Polsce jest zobowiązany do ustalenia dochodu w złotych.

Jak przypomina Andrzej Paczuski, partner w Kancelarii Paczuski & Taudul, dochód (stratę) podatkową stanowi przychód pomniejszony o koszty uzyskania przychodów, podatnik jest więc zobligowany ustalić dochód na podstawie przychodów oraz kosztów przeliczonych odrębnie na polskie złote.

W przypadku inwestycji na rynku terminowym czy walutowym forex, przy wielokrotnych transakcjach, każdorazowe przeliczenie ich na złote dla indywidualnego inwestora jest dość skomplikowane. Problemu nie ma, gdy podatnik otrzymał imienną informację PIT-8C o zrealizowanych transakcjach od polskiego podmiotu obsługującego rachunek inwestycyjny. Inaczej jest jednak w przypadku inwestowania za pośrednictwem zagranicznych instytucji, co w praktyce jest jednak zjawiskiem dość powszechnym.

Czasochłonne rozliczenie

Transakcje zawierane na rynku terminowym oraz walutowym opierają się na instrumentach pochodnych, a na podstawie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych przychody z tego tytułu są obciążone 19-proc. podatkiem dochodowym. Ze względu na to, że transakcje na rynkach międzynarodowych są dokonywane z reguły przez konta w bankach zagranicznych, to automatyczne przeliczenia i odniesienia do złotego nie są dokonywane.

Artur Oleś, wiceprezes KSK Doradcy, zaznacza, że z uwagi na najczęściej relatywnie dużą liczbę transakcji rozliczenie jest czasochłonne.

- Szczególnie problematyczne może być rozliczenie przychodów z uwagi na fakt, że inwestor musi posługiwać się kursem banku, z którego korzystał - stwierdza ekspert.

Zasady przeliczania

W odniesieniu do rozliczenia za 2008 rok co do zasady przychody z odpłatnego zbycia papierów wartościowych lub pochodnych instrumentów finansowych i z realizacji praw z nich wynikających przelicza się na złote według kursów kupna z dnia otrzymania lub postawienia do dyspozycji podatnika, ogłaszanych przez bank, z którego usług korzystał podatnik. Jeżeli podatnik nie korzysta z usług banku, przychody przelicza się na złote według kursu średniego walut obcych NBP z dnia uzyskania przychodów.

Koszty poniesione w walutach obcych przelicza się na złote według kursu średniego NBP z ostatniego dnia roboczego poprzed dniem poniesienia kosztu.

Korzystniejsze zmiany

Mając na uwadze wyraźne zróżnicowanie zasad przeliczenia kosztów i przychodów w walutach obcych oraz konstrukcję pochodnych instrumentów finansowych, których aktywami bazowymi są np. kursy walutowe, można sobie wyobrazić, jak skomplikowane staje się ich rozliczenie.

Nowelizacja ustawy o PIT z 6 listopada 2008 r. ujednoliciła te zasady. Regulacja wprowadzona w art. 17 ust. 4 ustawy o PIT uprości rozliczanie przychodów w walutach obcych, ponieważ zastosowanie znajdzie zasada przeliczania przychodów według średniego kursu NBP. Przychód będzie przeliczany z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień uzyskania przychodu, a nie z dnia otrzymania przychodu lub postawienia do dyspozycji podatnika. Zmiana będzie obowiązywała dopiero przy rozliczeniu przychodów uzyskanych od początku 2009 roku.