Generalnie, zgodnie z przepisami ustawy o PIT, nie podlegają opodatkowaniu przychody ze sprzedaży akcji nabytych w publicznym obrocie, pod warunkiem że papiery te zostały nabyte przez podatnika przed 1 stycznia 2004 r. Jednak w części F formularza PIT-8C składający informację - w tym wypadku biuro maklerskie - wykazuje przychody z odpłatnego zbycia papierów wartościowych i realizacji praw z nich wynikających, tylko co do których nie jest w stanie określić, czy podlegają opodatkowaniu.

Rozliczenie podatku

Ewentualne zwolnienie z opodatkowania wynika z art. 19 ustawy z 12 listopada 2003 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. nr 202, poz. 1956 z późn. zm.). Przychodów niepodlegających opodatkowaniu podatnik nie wykazuje w zeznaniu.

Mariusz Zawiejski, doradca podatkowy w TPA Horwath Sztuba Kaczmarek, zauważa, że nie ma przepisów wskazujących, czy w ogóle, i jakimi dowodami należy dysponować, by wykazać w razie kontroli, iż akcje zostały nabyte przed 2004 rokiem. Zdaniem eksperta posiadanie takich dowodów jest jednak konieczne. Stanowisko takie potwierdza pismo podsekretarza stanu z 18 marca 2004 r. skierowane do urzędów skarbowych, izb skarbowych oraz urzędów kontroli skarbowej (nr PB 5/RD-033-2-106/04).

- Dowodami takimi mogłyby być np. dokumenty papierowe lub elektroniczne (przelewy, wyciągi z konta w domu maklerskim) potwierdzające, że podatnik nabywał lub był w posiadaniu akcji przed 2004 rokiem - wyjaśnia Mariusz Zawiejski.

Od dochodów uzyskanych z odpłatnego zbycia papierów wartościowych lub pochodnych instrumentów finansowych i z realizacji praw z nich wynikających podatek dochodowy wynosi 19 proc. uzyskanego dochodu.

Dochodów tych nie łączy się z dochodami opodatkowanymi według skali podatkowej lub 19-proc. podatkiem liniowym. Inwestor po zakończeniu roku podatkowego w terminie do 30 kwietnia jest zobowiązany rozliczyć transakcje na papierach wartościowych, składając roczne rozliczenie podatku na formularzu PIT-38.

Warunki zwolnienia

Zwolnieniu z opodatkowania podlega dochód ze sprzedaży akcji, jeśli równocześnie zostały spełnione następujące warunki:

• akcje dopuszczono do publicznego obrotu papierami wartościowymi; nabycia dokonano przed 1 stycznia 2004 r.,

• nabycie nastąpiło na podstawie publicznej oferty lub na giełdzie papierów wartościowych albo w regulowanym pozagiełdowym wtórnym obrocie publicznym,

• sprzedaż tych akcji nie jest przedmiotem działalności gospodarczej.

Sporne akcje pracownicze

W praktyce przedmiotem najczęstszych sporów z fiskusem są pytania o zwolnienia z opodatkowania sprzedaży akcji pracowniczych. Ostatnio w tej kwestii wypowiedział się WSA w Białymstoku (sygn. akt I SA/Bk 529/08). Sąd potwierdził interpretację, że nawet jeśli oferta zakupu akcji pracowniczych skierowana była do więcej niż stu osób, to dla oceny, czy dana oferta stanowi ofertę publiczną, istotny jest krąg podmiotów dopuszczonych do zakupu, a nie liczba osób uczestniczących w transakcji. Zatem zbycie akcje pracowniczych, mimo że skierowane do szerokiego kręgu odbiorców, zawsze będzie obciążone 19-proc. podatkiem dochodowym.

19 proc. wynosi podatek od sprzedanych akcji pracowniczych