Dwie szanse: Albo przy zakładaniu firmy, albo na początku roku. Każdy podatnik dopiero rozpoczynający działalność gospodarczą może zadeklarować, że zamiast rozliczać się z podatku na zasadach ogólnych, chce opłacać ryczałt. Nie ma przy tym znaczenia czy rozpoczyna działalność np. w lutym czy listopadzie. Jednak takiej swobody przejścia na ryczałt w dowolnym momencie nie mają już osoby w trakcie prowadzenia firmy. Wówczas istnieje tylko jedna szansa w roku, gdy można przejść z zasad ogólnych na ryczałt. Trzeba złożyć taką deklarację do 20 stycznia danego roku, w którym podatnik zamierza korzystać z opodatkowania ryczałtowego.

Limit przychodów. Z możliwości rozliczania się z fiskusem poprzez ryczałt podatnik może zostać wyłączony także ze względu na wielkość osiąganych przychodów. Jeśli bowiem w poprzednim roku przedsiębiorca uzyskał przychód o równowartości co najmniej 250 000 euro - nie może wówczas przejść na opodatkowanie ryczałtem.

Zgodnie z artykułem 8. ust. 1 ustawy opodatkowania w formie ryczałtu nie stosuje się do podatników:
1) opłacających podatek w formie karty podatkowej oraz
2) korzystających z okresowego zwolnienia od podatku dochodowego.

Rodzaj wykonywanej działalności. Ponadto ustawa wymienia szereg rodzajów działalności, które nie mogą być objęte opodatkowaniem ryczałtowym. Taka sytuacja zachodzi, gdy podatnik w całości lub w części osiąga przychody z tytułu:
a) prowadzenia aptek,
b) działalności w zakresie udzielania pożyczek pod zastaw (prowadzenie lombardów),
c) działalności w zakresie kupna i sprzedaży wartości dewizowych,
d) prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej w zakresie wolnych zawodów innych niż określone w art. 4 ust. 1 pkt 11 ustawy,
e) świadczenia usług wymienionych w załączniku nr 2 do ustawy,
f) działalności w zakresie handlu częściami i akcesoriami do pojazdów mechanicznych;

Wyroby objęte akcyzą. Dodatkowo z ryczałtu nie może skorzystać podatnik wytwarzający wyroby opodatkowane podatkiem akcyzowym, z wyjątkiem wytwarzania energii elektrycznej z odnawialnych źródeł energii.

Zmiana wykonywanej działalności. Przy ocenie czy podatnik może skorzystać z ryczałtu brana pod uwagę jest także kwestia zmiany wykonywanej działalności. Możliwość bowiem skorzystania z ryczałtu jest także wyłączona dla podatników podejmujących wykonywanie działalności w roku podatkowym po zmianie działalności wykonywanej:
a) samodzielnie na działalność prowadzoną w formie spółki z małżonkiem,
b) w formie spółki z małżonkiem na działalność prowadzoną samodzielnie przez jednego lub każdego z małżonków,
c) samodzielnie przez małżonka na działalność prowadzoną samodzielnie przez drugiego małżonka
– jeżeli małżonek lub małżonkowie przed zmianą opłacali z tytułu prowadzenia tej działalności podatek dochodowy na ogólnych zasadach.

Przejście z etatu na działalność (i te same czynności / zadania). Wykluczeni z opodatkowania w formie ryczałtu są także podatnicy rozpoczynający działalność samodzielnie lub w formie spółki, jeżeli podatnik lub co najmniej jeden ze wspólników, przed rozpoczęciem działalności w roku podatkowym lub w roku poprzedzającym rok podatkowy, wykonywał w ramach stosunku pracy lub spółdzielczego stosunku pracy czynności wchodzące w zakres działalności podatnika lub spółki.

Podstawa prawna:

Ustawa z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (zobacz tekst ujednolicony)